پرستاري

آموزش پرستاري

سوختگی

اپیدمیولوژی

*      در ایالات متحده سالیانه 2میلیون نفردچار سوختگی شدید می شوند که 5 هزار نفر آنها فوت می کنند

*      سوختگی مانند سایر اشکال تروما معمولا کودکان و بالغین جوان را گرفتار می کند.

اتیولوژی

*      سوختگی پوست در اثر تماس گرما, سرما, یا مواد شیمیایی سوزاننده با پوست رخ می دهد.

سوختگی ناشی از مایعات داغ

*      سوختگی بویژه با آب داغ شایع ترین علت سوختگی می باشد.

*      آب 60 درجه سلسیوس در مدت زمان 3 ثانیه موجب سوختگی عمقی یا سوختگی تمام ضخامت پوست می شود.

N       آب جوش همیشه موجب سوختگی عمقی می گردد.

سوختگی های انفجاری

*      انفجار گاز طبیعی, پروپان, بنزین و سایر مایعات قابل اشتعال

*      لباس در برابر این نوع سوختگی محافظت کننده است, مگر آنکه خود لباس ایجاد جرقه نماید.

*      سوختگی معمولا محدود به درم است.

سوختگی های تماسی

*      به علت تماس با فلزات, پلاستیک, شیشه یا ذغال سنگ داغ

*      از نظر وسعت محدود ولی همیشه عمقی اند.

شدت سوختگی

*      بستگی به اندازه, عمق, محل سوختگی, سن و ... دارد.

*      اندازه:استفاده از قانون 9ها

   هر اندام فوقانی9%

   هر اندام تحتانی18%

   جلووپشت تنه هر کدام18%

   سر وگردن 9%

و پرینه 1% از کل بدن

عمق:ضخامت اپیدرم نسبتا ثابت ولی ضخامت درم از 1 mm در پلکها و اندام تناسلی تا بیش از 5 mmدر خلف تنه متغیر است.

ï     سوختگی های کم عمق:

            درجه1  

            فقط اپیدرم

            بدون تاول

            بسیار دردناک 

            بهبودی درد و اریتم طی 2-3 روز

            درجه2درمی سطحی

            لایه های فوقانی درم

            تاول

            در صورت پیشگیری از عفونت بهبودی در کمتر از 3 هفته     

سوختگی های عمیق

q     درجه2درمی عمیق

گسترش به لایه های رتیکولاردرم

تاول

اسکار قابل توجه

q      درجه3

q     تمام ضخامت پوست

q     پوست سفید,قرمز یا سیاه

q     تاول عمقی

q     نسبت به لمس و سوزن زدن خفیف بدون حس هستند.

سوختگی درجه4

*      تمام لایه های پوست+چربی زیر پوست+ساختمان های عمقی تر

*      ظاهری ذغال رنگ

*      سوختگی الکتریکی, تماسی و مایعات داغ از این نوعند.

توجه:

*      سن:در بیماران زیر 2 سال و بالای 60 سال میزان مرگ و میر بیشتر است.

*      محل سوختگی:در سوختگی سر, گردن و سینه مشکلات تنفسی بیشتر است.

   سوختگی پرینه مستعد عفونت می باشد.

عوارض

*      سپتی سمی

*      نارسایی کلیه

*      پنومونی

*      بیماری قلبی

*      مشکلات متابولیک

*      دیابت(استرسی)

*      Curling’s ulcer(a stress ulcer specific to burns)

*      نارسایی آدرنال

اقدامات اولیه

v     بررسی راه هوایی

v     جلوگیری از هر گونه خونریزی

v     درمان شوک

v     پایش راه هوایی

اقدامات در اورژانس

*      معمولا بیماران هوشیار و مضطرب هستند.

*      گرفتن رگ مناسب و نمونه خون

*      دادن توکسوئید کزاز

*      گرفتن شرح حال

*      درمان سایر ضایعات

*      توجه به شکستگی در موارد انفجار

*      تخمین درصد سوختگی

*      NGT

*      وزن بيمار

مایع درمانی

*      50%مرگ ها در 10روز اول و به علت مایع ناکافی

*      مهمترين جنبه در اقدامات اولیه

*      سوختگی شدید موجب تغییرات سیستمیک می شود.

*      در سوختگی توزیع مایعات بدن تغییر می کند.

*      این تغییر بر حسب عمق و شدت سوختگی متفاوت است.

*      حرارت موجب آسیب عروق ,نشت مایعات و ادم می شود.

*      نشت مایعات 24تا48 ساعت بعد از سوختگی ادامه می یابد

*      به همین علت امکان شوک هیپوولمیک در این زمان است.

*      بعد از 48 ساعت عروق شروع به ترمیم می کنند.

*      بسته به محل و عمق سوختگی

*      رینگر لاکتات

*      دکستروزواتر 5%

*      خون کامل معمولا داده نمی شود.

*      هدف از مایع درمانی در 24-48 ساعت اول جلوگیری از شوک هیپوولمیک است.

اندیکاسیون مایع درمانی

سوختگی کلی >20%

                    سن: <2سال و >60سال

مراقبتهای حین مایع درمانی:

 1.اندازه گیری ادرار هر 1 ساعت(30-60 سی سی/ساعت)

 2.نبض هر 1 ساعت

 3.فشارخون هر 1 ساعت

 4.هماتوکریت هر 6 ساعت

Evans Formula

*      Colloids 1 ml./kg. of body wt/%/burn

*      Physiologic Saline 1 ml/kg. of b. wt./% of burn.

*      2/1 از کل را در 8ساعت اول و بقیه در 16ساعت بعدی داده می شود.

Brooke Formula

*      Colloids .5 ml/kg/% of body surface burned

*      Lactated Ringers 1.5 ml/% of body wt/% burn

*      2/1 در 8ساعت اول

*      2/1 در 8ساعت دوم

*      4/1 در 8ساعت سوم

Parklandمایع درمانی روتین در 24ساعت اول

*      وزن*درصد سوختگی*4

*      2/1 برای 8 ساعت اول و 2/1 مابقی برای 16 ساعت بعدی

مراقبت های پرستاری

*      ABC

*      V/S

*      گرفتن نبض های محیطی اندام سوخته

*      مونیتور کردن مایعات ورودی و خروجی

*      دمای بدن

*      کزاز

کاهش درد

*      دارو به صورت وریدی

*      داروی انتخابی مورفین است.

*      دردناک ترین سوختگی , سوختگی درم است.

*      استفاده از مواد بی حسی مانند کتامین نیتروکساید و فنتانیل در مواردی که تعویض پانسمان درد زیادی دارد.

اداره سرپایی آسیب های گرمایی

*      درمان در محل حادثه:

   حذف منبع گرمایی

   آب ولرم

   پوشاندن با پارچه تمیز

   مراجعه به اورژانس

سوختگی شیمیایی:شستن با مقدار زیادی آب

سوختگی ناشی از قیر:خنک کردن وبرنداشتن قیر از سطح سوختگی

اداره سرپایی آسیب های گرمایی

*      درمان طبی اولیه:

  شرح حال و بررسی آسیب ها

  شستشو با آب گرم و صابون

  دبریدمان

  تاول ها: 1.دست نخورده

             2.تخلیه مایع تاول

             3.دبرید تاول

مراقبت از زخم در حین پیگیری

*      عدم استفاده از داروهای موضعی قوی مثل بتادین(موجب تاخیر در درمان زخم می شود)

*      شستن زخم با آب و صابون ملایم در وان یا زیر دوش

*      خشک کردن زخم توسط حوله تمیز

*      استفاده از پماد های ملایم مانند باسیتراسین و گاز سوراخ دارنچسب و بستن محکم زخم 2 بار در روز.

*      بهبودی پس از 14 روز

*      در صورت عدم بهبودی باید اکسیزیون و گرفت انجام شود.

*      بررسی به مدت 6هفته از نظر بروز اسکار هایپرتروفیک

*      دوری از نور آفتاب

اداره مناطق حیاتی بدن

*      صورت:سوختگی سطحی باز گذاشته شود                                                 شستشو 2 بار در روز                                          باسیتراسین

*      گوش:درسوختگی سطحی پمادودرعمقی آنتی بیوتیک موضعی                                                                          فشار زیاد موجب کندریت می شود.

*      چشم:تائید تشخیص سوختگی قرنیه                                              سپس شستشوی زیاد/آنتی بیوتیک چشمی/بستن چشم

*      دستها و پاها:بالا نگه داشتن                                                             حرکت مفاصل

*      پرینه:بستری 24-48 ساعته

معیارهای طبی جهت درمان سرپایی در سوختگی های متوسط

*      1-عدم وجود عوارض مانند آسيب استنشاقی

*      2-کامل شدن مایع درمانی

*      3-پایدار شدن سیر بیماری در بیمارستان

*      4-دریافت کافی مواد غذایی

*      5-تحمل درد

*      6-عدم بروز عوارض عفونی

سوختگی های الکتریکی

*      در محل حادثه:جدا کردن بیمار از جریان برق                         ABC                                                                   احیا در صورت نداشتن نبض                                           بررسی سایر آسیب ها

*      مراقبت حاد و قطعی:آسیب پوستی مانند کوه یخ است به طوری که در زیر این سوختگی پوستی تخریب وسیعی وجود دارد.

    میوگلوبینوری

    آسیب قلبی از جمله کانتوژن میوکارد/انفارکتوس/و...

    آسیب دستگاه عصبی

    کاتاراکت/در 5-7%بیماران/معمولا دو طرفه/غالبا 1-2 سال بعد

اداره زخم

*      در 2حالت درمان فوری جراحی اندیکاسیون دارد:

*      1)اسیدوز یا میوگلوبینوری ثانویه به نکروز بافتی

*      2)سندرم کمپارتمان(افزایش درد/رنگ پریدگی/فقدان نبض/کاهش حس و تورم شدید)

سوختگی شیمیایی

*      اقدامات اورژانسی: خروج لباس های آغشته به مواد شیمیایی

*      شستن محل سوختگی با مقادیر زیادی آب در محل حادثه

*      عدم استفاده از مواد خنثی کننده

*      سوختگی شیمیایی را باید از نوع سوختگی های درمی عمقی یا تمام جداری محسوب کرد مگر آن که خلافش ثابت شود!!!

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آذر 1388ساعت 15:34  توسط علي حسيني  |