X
تبلیغات
پرستاري

پرستاري

آموزش پرستاري

تب، تشنج، پاشویه و مصرف آنتی هیستامین در کودکان سرماخورده

از قدیم گفته اند: «از هر چه بگذریم سخن دوست خوشتر است»، اما فصل سرما که می رسد باید از همه چیز بگذریم و از سرماخوردگی بگوییم، زیرا انواع مختلف ویروسهای سرماخوردگی حتی سالانه ممکن است ۱۰ بار به سراغ ما بیایند و ارمغان خودشان را که چیزی جز سرفه و عطسه و کسالت و دردسر نیست به ما هدیه دهند.
در این بین کودکان نازنین به دلیل آسیب پذیری و ایمنی کمتر در برابر عوامل بیماریزا بیشتر به این بیماری دچار شده و خواه ناخواه خانواده را نیز افزون بر گرفتاری مراقبت از بیمار گرفتار بیماری می سازند.پس هر چه بیشتر درباره سرماخوردگی کودکان، راه های پیشگیری، مراقبتهای لازم و درمان آنها بدانیم بهتر است.
● سرماخوردگی یک بیماری ساده است
دکتر جواد آخوندیان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان در این راستا می گوید: سرماخوردگی در کودکان یک بیماری ساده است، اما می تواند عوارض متعددی در پی داشته باشد.
وی معتقد است: سرماخوردگی به تنهایی نیازمند درمان نیست و دلیلی هم برای نگرانی وجود ندارد، زیرا با عطسه، سرفه، تب مختصر، آبریزش از بینی شروع می شود و چنانچه مراقبتهای لازم از کودک بیمار به عمل آید خود به خود بهبود می یابد. ولی چنانچه کودک تب بالا داشته باشد، دچار تشنج شود، طی سرماخوردگی ترشحات بینی اش غلیظ و چرکی شود، اختلال در هوشیاری و رفتار کودک مشاهده گردد، مقدار خوراک کودک کم و یا بی اشتها شود و یا تنفس او تند شود مراجعه به پزشک ضروری است.
دکتر آخوندیان معتقد است: تغییرات درجه هوا باعث شعله ور شدن ویروسها می شود و اغلب سرماخوردگی ها هم علت ویروسی دارد که با عطسه و سرفه و آبریزش از بینی بروز می کند.
به اعتقاد وی در این شرایط بیمار نیاز به مصرف آنتی بیوتیک ندارد، مگر آنکه طی سرماخوردگی عفونت نیز اضافه شود که با نظر پزشک معالج نوع آنتی بیوتیک مشخص شده و تجویز می شود.
● از تشنج نترسید
این فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان می افزاید: مشکل تشنج بعد از تب ممکن است برای همه بچه ها پیش بیاید والدین نباید از تشنج بترسند، بلکه باید مراقب باشند، از این رو برای کودکان زیر یک سال که پیشینه تشنج دارند و احتمال تکرار تشنج در آنها بیشتر است باید اقدامهای پیشگیری انجام شود و به محض مشاهده تب بالای ۳۸ تا ۳۸/۵ درجه باید به کودک استامینوفن بدهند و یا او را پاشویه کنند.
مقدار مصرف قطره استامینوفن در بچه های یک تا دو ساله ۲۵ قطره هر ۴ ساعت یک بار و میزان مصرف شربت استامینوفن به ازای هر ۱۲ کیلو وزن بچه یک قاشق مرباخوری، هر ۴ ساعت یک بار است.بنابراین، برای بچه هایی که سابقه تشنج دارند و یا مستعد تشنج هستند باید موقع تب از دارو و پاشویه استفاده شود.درمان شامل: داروی ضد تب مثل استامینوفن و داروی ضد تشنج مثل دیازپام خوراکی است.دز مناسب دیازپام برای یک بچه ۱۰ کیلویی ۲ میلی گرم در هر ۸ ساعت است و به همین نسبت براساس وزن کودک دیازپام کمتر یا بیشتر می شود.
● پاشویه با چه آبی؟
دکتر آخوندیان پاشویه با آب سرد را مضر دانسته، تصریح می کند: پاشویه با آب ولرم و آبی که دمای معمولی دارد و فقط ۳ تا ۴ درجه کمتر از حرارت معمولی بدن است مناسب و مفید است، ولی با آب سرد ضرر دارد، چون ممکن است اختلاف درجه حرارت بدن با آب موجب اختلال در خونرسانی و باعث افت فشار خون و مشکلات دیگر در کودک شود و عوارضی به دنبال داشته باشد.وی در خصوص اضافه کردن الکل به آب پاشویه نیز می افزاید: اضافه کردن الکل به آب برای پاشویه هرگز توصیه نمی شود، زیرا احتمال بروز عوارض و مسمومیت دارد.
● آنتی هیستامین زیاد ممنوع
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مصرف آنتی هیستامین زیاد را هنگام سرماخوردگی توصیه نمی کند، زیرا اعتقاد دارد: مصرف زیاد آنتی هیستامین مانع خارج شدن ترشحات از طریق سرفه و بینی می شود و دفع ترشحات را کم می کند، در حالی که در سیر طبیعی بیماری و دفاع طبیعی بدن باید ترشحات از طریق بینی و سرفه دفع شود.
● درمان با مراقبت نه با دار
ودکتر آخوندیان معتقد است: مصرف دارو به درمان سرماخوردگی کمک نمی کند، بلکه مراقبت از بیمار سبب بهبود وی می شود.بر همین اساس؛ استراحت، مصرف مایعات فراوان، تغذیه مناسب، مصرف غذاهای مقوی و مغذی حاوی پروتئین، سبزیها و سوپ و آش را مفید می داند.
وی در خصوص پرهیز غذایی خاطرنشان می کند: معمولاً کودک مبتلا به سرماخوردگی نیاز به همه موادغذایی دارد و هیچ غذایی برایش منع نمی شود، مگر اینکه با خوردن بعضی غذاها مشکل تنفسی ایجاد شود که در این صورت توصیه می شود از غذاهای تند، ترش، انواع ادویه، سرخ کردنی ها و غذاهای محرک استفاده نشود.
● توصیه های مراقبتی
دکتر آخوندیان یادآور می شود: هنگام سرماخوردگی کودک، هوای منزل باید مرطوب شود و از بخور استفاده کنند، بینی بچه را تمیز نگه دارند و با شستشوی بینی با سرم فیزیولوژی یا قطره کلرور سدیم (هفت، هشت قطره داخل بینی کودک چکانده شود) ترشحات رفیق و دفع گردد.
در ضمن داروی ضد آسم برای کودکانی که مستعد آسم هستند برای پیشگیری از ناراحتی برونشی ها نیز ضروری است.
اگر کودک تشنج کرد او را به پهلو بخوابانند، خونسردی خود را حفظ کنند و یکی دو دقیقه صبر نمایند چون تشنج معمولاً طی یکی دو دقیقه برطرف خواهد شد، پس از آن می توانند از تنقیه دیازپام که به طور آماده موجود است و یا از آمپول دیازپام استفاده کنند. در این صورت می توانند آمپول را بشکنند و محتویات آن را داخل تنقیه بریزند.
● واکسن آنفلوانزا بزنند یا نه؟
فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان در خصوص تزریق واکسن آنفلوانزا برای کودکان می گوید: این واکسن برای کودکان به خصوص سن زیر ۵ سال ضرورت دارد، اما والدین باید بدانند که این واکسن کودک را در برابر آنفلوانزا مصون می سازد نه در برابر سرماخوردگی، بنابراین توصیه می شود برای پیشگیری از ابتلا به آنفلوانزا که برای کودکان خطرناک است اقدام به تزریق واکسن کنند، اما برای پیشگیری از سرماخوردگی با رعایت موازین بهداشتی و پرهیز از تماس با بیماران سرما خورده و عاری نگه داشتن محیط منزل از دود سیگار و غیره مراقب کودک خود باشند.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 9:1  توسط علي حسيني  | 

بیماری صرع

بیماری صرع یا حملات مکرر تشنج

تعریف

صرع یک بیماری است که با تشنجات مکرر در یک دوره زمانی خود را نشان می دهد. تشنج به یک حمله ناگهانی در فعالیت الکتریکی مغز اطلاق می شود که می تواند باعث کاهش هوشیاری، حرکات مکرر و انقباضات عضلانی و گاهی اختلالات حس شود. ۲۵% موارد صرع در سنین قبل از ۵ سالگی بروز کرده و ۵۰% موارد آن قبل از ۲۵ سالگی خود را نشان می دهند. و موروثی می باشند که در خانواده های خاصی شیوع بالاتری را دارند.        

دلایل ایجاد صرع

          مغز در حقیقت از مجموعه ای از سلولهای عصبی بنام « نورون » تشکیل شده است و افکار، احساسات و اعمال فرد تحت کنترل مغز است و این فعالیتها  توسط تکانه های الکتروشیمیائی صورت می گیرد، سلولهای عصبی حدود ۸۰ بار در ثانیه از خود سیگنال صادر می کنند ولی، شرایط مختلف و محرکهای متفاوتی باعث می شوند سلولهای عصبی حدود ۵۰۰ بار در ثانیه تولید سیگنال کنند. در حدود ۷۰-۵۰ در صد موراد صرع، که علت تولید این سیگنهالهای که غیرطبیعی مشخص نیست که به این نوع صرع « صرع با علت نامشخص » می گویند. سایر موارد صرع البته درصد کمتری از موارد بیماری را تشکیل می دهند. تا حدی علت شناخته شده ای دارند. مثلاً بعضی از انواع صرع در اثر « آسیب مغزی » در بدو تولد بوجود می آیند که این آسیب ها می توانند در اثر کاهش اکسیژن رسانی به مغز ، ضربه به سر یا خونریزی شدید، عدم تطابق و سازگاری خون مادر و بچه، عفونت ( قبل، حین و بلافاصله بعد از تولد) بوجود آیند. بعضی از انواع صرع نیز ارثی می باشند مثل « صرع میوکلونیک جوانان ». سایر علل ایجاد صرع مثل ضربه به سر، استفاده زیاد از الکل ، نقایص مادرزادی ، التهاب بافت مغز یا نخاع ، بیماریهائی مثل سرخک ، اوریون و دیفتری ، استنشاق و یا خوردن مواد سمی مثل سرب، جیوه و یا مونواکسید کربن و یا قطع ناگهانی داروهای ضد صرع می باشد. صرع همچنین یکی از علائم سایر بیماریها مثل فلج مغزی، نورو فیبروز ماتوز، کمبود پیروات و یا اوتیسم  … می باشد. حملات صرع
می تواند در اثر مواجهه با نورهای درخشان، بازیهای ویدئوئی، صداهای تکراری، کمبود خواب، مصرف زیاد الکل ، استرس ، سیگار و تغییرات هورمونی مثلاً در هنگام قاعدگی بروز نمایند.

صرع چه علائمی دارد؟

         علائم تشنجات صرعی به ناحیه ای از مغز که تحت تأثیر سیگنالهای غیر طبیعی قرار می گیرد بستگی دارد. مغز به دو نیمکره تقسیم می شود و هر نیمکره نیز از چهار قسمت اصلی تشکیل شده است بنامهای قسمت پیشانی، گیجگاهی بالای سری یا آهیانه و پس سری.

         قسمت پیشانی، رفتارهای حرکتی ما را کنترل می کنند مثل صحبت کردن ، فکر کردن و طرح و برنامه ریختن و همچنین خلق و خوی فرد و صرع این ناحیه شامل یک گروه تشنجات کوتاه است که سریعاً آغاز شده و ناگهان اتمام می یابند.

قسمت آهیانه یا بالای سری دریافت کننده ورودی های حس بدن بوده و آنها را تفسیر کرده و حرکات بدن را کنترل می کند . صرع این ناحیه تمایل دارد که به سایر نقاط مغز گشترش می یابد.

         قسمت پس سری که تفسیر ورودی های بینائی را بر عهده دارد، در صورت درگیری آن و ایجاد تشنج در این کانون، با شاهد توهمات بینائی، چشمک زدنهای سریع و پلک زدنهای مکرر و سایر علائم مربوط به چشم خواهیم بود. قسمت گیجگاهی در حافظه و احساسات دخالت دارد و صرع این ناحیه که معمولاً در دوران کودکی آغاز می شود معمولاً قبل از شروع حمله صرع ، یک علائم آگاه کننده ( بنام  Aura)  که ممکن است بینائی، شنوائی، حس چشائی و … باشد رخ می دهند و سپس فرد حمله را تجربه می کند. بسته به اینکه کدام قسمت مغز درگیر باشد علائم ممکن است حرکتی باشد ( مثل حرکات شدید ناگهانی قسمتی از بدن ) و یا حسی باشد مثل احساس مور مور و خواب رفتگی در یک سمت بدن و یا علائم بینائی که مثلاً فرد چیزهائی را می بیند که واقعاً وجود نداشته و بقیه آنها را نمی بینند و یا علائم شنوائی که فرد صدای شخصی یا موسیقی و … را بصورت خیالی می شنود. تشنج می تواند همچنین باعث اختلال هوشیاری ، تهوع و فشارهای احساسی به فرد شود.

         از نظر طبی، صرع به انواع زیادی تقسیم می شود که در این مختصر نمی توان به آنها پرداخت ولی چند نوع مهم آنها را توضیح می دهیم. یک نوع مهم صرع که بنام « صرع بزرگ » یا MalGrand نامیده می شود. در این صرع که معمولاً ابتدا سیگنالهای غیر طبیعی مغزی محدود به یک قسمت کوچک مغزی باشند، سریعاً به تمام مغز منتشر می شوند، و فرد پس از یک فریاد بلند بیهوش شده و روی زمین می افتد و در حالیکه هوشیار نیست، بدنش کاملاً سفت شده و حدود ۳۰ ثانیه در این حالت باقی می ماند. پس از این مرحله برای حدود ۶۰-۳۰ ثانیه بدن دچار انقباضات و رفع انقباض بصورت مکرر می شود. در طول تشنج بیمار سر خود را به یک طرف منحرف کرده و دندانهای خود را محکم به هم فشار می دهد و ممکن است دچار بی اختیاری ادرار یا مدفوع شود. همچنین ممکن است، فرد دچار اختلال تنفس شود که در این صورت ممکن است، پوست آنها در اثر کمبود اکسیژن به رنگ آبی متمایل شود. فرد مبتلا پس از اتمام حمله صرع و در حالیکه در حال بازگشت به حالت هوشیاری می باشد، ممکن است دچار سردرد، درد عضلانی و ضعف در دستها و پاها بوده و شدیداً احساس خستگی کند.

         نوع دیگر صرع که بنام صرع کوچک یا MalPetiet  معروف است معمولاً حوالی سن ۴ سالگی آغاز می شود و مدت آن حدود ۲۰-۱۵ ثانیه است . همچنین بیمار ممکن است برای مدت کوتاهی هوشیاری خود را از دست بدهد. کودک در این حالت بسیار ساکت بوده و حرکاتی مثل چشمک زدن ، خیره شدن و یا حرکات لب را از خود بروز می دهد. معمولاً کودک به سرعت به حالت نرمال باز گشته و فعالیت خود را از سر می گیرد، بدون اینکه از زمان تشنج چیزی به خاطر آورد. البته این نوع تشنج در دوران بلوغ و جوانی معمولاً متوقف می شود ولی اگر درمان نشود ، بیمار می تواند تا روزانه ۱۰۰ حمله بیماری را تجربه کند و بعضی از این کودکان ممکن است نهایتاً به صرع بزرگ مبتلا شوند.

         صرع قسمت گیجگاهی مغز نیز قبلاً توضیح داده شده و به آن تشنج حرکتی _ روانی نیز اطلاق می شود ( زیرا هم هوشیاری و هم فعالیتهای حرکتی را درگیر می کند ) ابتدا با یک مقدمه
(Aura) که ممکن است حس چشائی ، شنوائی بویائی … باشد مثلاً فرد ابتدا احساس می کند دارد صدائی را می شنود و سپس وارد فاز اصلی تشنج می شود که ممکن است در این حالت بین ۲-۱ دقیقه کاملاً حالت گیجی پیدا کند و پس از اتمام حمله نیز حالت نیز تلو تلو خوردن، صداهای نامفهوم از خود بروز داده و در مقابل هر گونه کمکی مقاومت می کند.

         یک حالت دیگر حملات تشنجی که می تواند تهدید کننده حیات باشد، « صرع مداوم » است که در آن بیمار برای مدت ۳۰ دقیقه دچار حملات صرعی شده که در بین حملات نیز به هوش نمی آید و مکرر دچار تشنج می شود.

         در این نوع صرع، بیمار هوشیاری خود را از دست داده، تنفس وی مشکل شده و دچار انقباضات شدید عضلانی می شود و ممکن است برای قطع حملات تشنجی وی مجبور به بیهوش کردن بیمار بشوند.

         در نوع دیگر صرع که بنام « صرع بدون حرکت » یا « حملات افتان » معروف است ،بیمار بطور ناگهانی برزمین می افتد و معمولاً این صرع در کودکان دیده می شود و یک دوره کوتاه هم هوشیاری خود را از دست داده و چیزی از محیط اطراف را درک نمی کنند.

چگونه بیماری تشخیص داده می شود؟

          برای تشخیص بیماری معمولاً از تاریخچه ای که بیمار یا همراهان با توصیف حملات بیماری به پزشک می دهند، در کنار انجام یک آزمایش « الکترو انسفالوگرام » یا « نوار مغز » نامیده می شود، استفاده می گردد در نوار مغز چندین الکترود در مکانهای مختلف سر بیمار قرار داده شده و فعالیت الکتریکی مغز در آن نواحی اندازه گیری می شود و نوار مغز طولانی مدت و یا نوار مغز ویدئوئی از وی گرفته می شود تا امواج غیر طبیعی مشخص گردد. البته اگر پزشک به صرع مشکوک شود علاوه بر نوار مغز برای پی بردن به دلیل صرع ممکن است آزمایشات خونی برای چک کردن قند خون ، کلسیم ، سدیم و یا آزمایشاتی که عملکرد کلیه یا کبد را می سنجند و اندازه گیری تعداد گلبولهای سفید خون انجام شوند.

گاهی نیز نوار قلب برای چک کردن ریتم قلب و پی بردن به ریتمهای غیر طبیعی قلب درخواست می شود. CT اسکن و یا MRI نیز برای تشخیص تومور مغزی و یا علائم سکته مغزی و آسیب به بافت مغز استفاده می شوند.

          بررسی مایع مغزی نخاعی نیز برای بررسی عفونت مغزی ممکن است لازم باشد.

          با کمک تستهای فوق پزشک برای نوع درمان و طول دوره درمان بیمار تصمیم گیری خواهد کرد.

چگونه صرع درمان می شود؟

          فردی که در حال تشنج است نمی توان حرکات او را مهار کرد. توصیه پزشکان در این حالت شل کردن و باز کردن دکمه های لباس، دور کردن هرگونه جسم نوک تیز و سفت از نزدیکی بیمار در حال تشنج است تا به خود صدمه ای نزند. گرچه نباید چیزی را در داخل دهان فرد در حال تشنج قرار داد ولی اگر بیمار در حال تشنج محکم زبان خود را گاز گرفته است می توان یک پارچه را چند تا کرد و بین دندان و زبان بیمار قرار داد تا از صدمه بیشتر به زبان بیمار جلوگیری شود. چرخاندن سر بیمار به یک طرف نیز باعث می شود. که تنفس بیمار راحت تر صورت گیرد. گاهی نیز تشنج در اثر یک مشکل زمینه ای پزشکی ایجاد شده ( مثلاً کاهش قند خون ) که با رفع آن ، تشنج نیز بر طرف می گردد، ولی صرع کلاً با داروهای ضد صرع کنترل می شود. بعضی از بیماران با یک یا چند دارو کنترل
می شوند. بیشترین داروهای مورد استفاده در درمان بیماری صرع عبارتند از : فنی توئین، کاربامازپین، فنو باربیتال، پریمیدون، والپوریک اسید، کلونازپام ، و اتوسوکسامید . بیمارانی که از داروهای ضد صرع استفاده می کنند باید بطور مرتب ویزیت شده و سطوح خونی داروهای آنها چک شود و همچنین عوارض مثل گیجی، تنبلی و خستگی، پر فعالیتی، حرکات غیر قابل کنترل چشم ، مشکلات گفتاری یا بینائی ، تهوع و استفراغ و اختلال خواب بررسی شوند.

          صرع مداوم نیز ابتدا توسط داروهائی مثل دیازپام ،  فنی توئین،فنو باربیتال درمان می شود و اگر به اینها جواب نداد، سایر اقدامات توسط پزشک انجام خواهد شد. اگر تشنج بعلت کاهش قند خون ایجاد شده باشد با تزریق محلول گلوکز وریدی ، تشنج رفع خواهد شد.

          جراحی و درمان صرع وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که توسط دارو صرع کنترل نشود
(صرع غیر قابل مهار) و یا اینکه عوارض درمان داروئی زیاد بوده و ادامه درمان به این علت ممکن نباشد. مؤثرترین جراحی در درمان صرع  وقتی انجام می گیرد که پزشک بتواند کاملاً نقطه درگیر در مغز را پیدا کرده و بداند در کدام قسمت مغز اختلال ایجاد شده است و آن ضایعه ( که مثلاً می تواند یک تومور باشد) را بدون آسیب زیاد به بافت نرمال اطراف آن بیرون آورد. علاوه بر اعمال جراحی که ضایعه را جراحی می کنند، در صرعهای مربوط به قسمت گیجگاهی که قبلاً توضیح داده شده، برداشتن قسمتی از مغز در ناحیه گیجگاهی باعث کنتر ل ۸۰-۷۵ درصد این نوع صرع می شود ولی با توجه به اینکه این قسمت مغز تا حدی مسؤول حافظه و احساسات است، بعضی از بیماران پس از عمل مشکلات حافظه و گفتار پیدا می کنند. در صرعهای که شدید بوده و فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در بیشتر نقاط مغز گسترده است از عمل جراحی برداشتن یک نیمکره مغز (Hemispheretomy  ) انجام می شود که بیشتر در نوزادان و کودکان با مشکلات و اختلالات مغزی از هنگام تولد یا بفاصله کمی پس از تولد درگیر آن بوده اند، صورت می گیرد.

          گاهی اوقات نیز برای کنترل صرع ، رابط بین دو نیم کره مغزی را جراحی کرده و برمی دارند که به این عملCorpus Callostomy    می گویند. البته ابتدا ۳/۲ از فیبرهای عصبی رابط بین دو نیمکره را نابود کرده و ۳/۱ آنرا باقی می گذارند ولی اگر این روش جواب نداد، ۳/۱ باقمانده را نیز باقیمانده را نیز برمی دارند.

          امروزه روشهای دیگری نیز ممکن است برای کنترل صرع استفاده شود. از جمله استفاده از یک دستگاه کوچک که در طرف بالا و چپ قفسه سینه کار گذاشته می شود و باعث « تحریک عصب واگ » یا [Vagus nerve stimulation(VNS)]  می شود. عصب واگ که عصب دهم مغزی است باعث کنترل تنفس،ضربان قلب، بلع، صحبت کردن، هضم غذا و چندین کار دیگر می شود.این دستگاه بطور دوره ای این عصب را تحریک می کند و نشان داده شده که در پیشگیری و یا حداقل کوتا ه کردن دوره تشنج بعضی افراد مؤثر است.

          سایر روشها نیز ممکن است حداقل بطور نسبی باعث کنترل صرع شوند از جمله ، تن آرامی
(Relaxation)، بیوفیدبک ، طب سوزنی، طب فشاری و یا تغییر در رژیم غذائی است.

چند نکته مهم برای افراد مبتلا به صرع

          این افراد برای پیشگیری از حملات صرع بهتر است یک رژیم غذائی سالم، خواب کافی و سطوح استرس پائین داشته باشند. همچنین از آنجا که که تب ممکن است ، ایجاد تشنج کند، با اولین علائم بیماری داورهای ضدتب باید تجویز شود. اگر تشنج شما با مقدمه (Aura) شروع می شود و به شما حالتی دست می دهد که می فهمید تا چند لحظه دیگر تشنج خواهید کرد، سریعاً خود را به یک مکان امن رسانده و در حالت درازکش قرار گرفته تا تشنج شما تمام شود. به اطرافیان خود بیاموزید که هنگامیکه شما را در حال تشنج دیدند، چکار کنند و چه اقداماتی را انجام دهند. همچنین بعضی از روشها را هرگز به تنهائی انجام ندهید ، مثل شنا کردن یا دوچرخه سواری تا در صورت بروز حادثه کسی بتواند شما را نجات دهد. در هنگام ورزشهائی مثل دوچرخه سواری، اسکیت سواری ، موتور سواری و … حتماً کلاه ایمنی بر سر بگذارید.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 9:1  توسط علي حسيني  | 

بوی بد دهان “علل و نحوه پیشگیری و درمان آن”

بوی نا مطبوع دهان

بوی بد دهان یک علامت شناخته شده با سابقه تاریخی قدیمی است. بوی بد دهان می‌تواند دلیل عمومی یا موضعی داشته باشد. مشخص شده که تقریبا  ۸۵  درصد بوی دهان ناشی از عوامل موضعی است، از این جهت اهمیت روشهای بهداشتی مثل مسواک زدن دندانها و زبان محرز شده است. باید یادآوری کرد که بوی بد دهان به تنهایی یک بیماری نیست بلکه علامت بیماریهای مختلف است.

 وجود بوی بد دهان معمولا در اکثر مواقع ناشی از عوامل بیماریزاست و نشان دهنده وجود یک بیماری است که باید شناسایی و تصحیح شود همینطور اکثر افراد احساس نگرانی درباره بوی بد دهان خود دارند. این نگرانی گاهی به آنجا میرسد که فرد از تماس با دیگران پرهیز می‌کند و هنگام صحبت کردن دست خود را جلوی دهان می‌گیرد و یا بطور مرتب از آدامس یا از انواع دهان شویه‌ها استفاده می‌کند. باید گفت چون گیرنده‌های بویایی خیلی سریع خسته می‌شوند و این گیرنده‌ها حدود یک ثانیه پس از تحریک به میزان  ۵۰  درصد با محیط سازگاری می‌یابند و سپس با سرعت کمتری به سازگاری خود ادامه می‌دهند، از دریافت بوها عاجز می‌شوند. به همین دلیل فرد مبتلا به بوی بد دهان خیلی سریع به آن عادت خواهد کرد، بنابراین شخص نمی‌تواند بوی بد دهان خویش را تشخیص دهد. مطالعات بر روی بزاق انکوبات شده و هوای تنفسی گرفته شده از دهان افراد مورد مطالعه وجود سه ترکیب گوگرددار متیل مرکاپتان، سولفید هیدروژن و دی متیل سولفید را مسئول بیش از  ۹۰  درصد بوی بد دهان می‌داند که در این بین نقش دو ترکیب اول بیشتر است


بوی بد دهان ناشی از عوامل بیماریزا :
در این حالت بوی بد دهان به وسیله وضعیت‌های موضعی مثل بهداشت ضعیف دهان و عفونت لثه (ژنژیویت) مزمن بوجود می‌آید. مخصوصا در ژنژیویت مزمن اگر همراه با خونریزی از لثه‌ها باشد موجب بوی زننده و تنفرآور بخصوص هنگام صبح می‌شوددر تنفس دهانی (مثلا در وجود لوزه‌های بزرگ) بدبویی دهان در نتیجه ممانعت از شسته شدن طبیعی مخاط و دندان‌ها توسط بزاق است. زبان شیاردار، زبان مودار و زبان باردار چون به تجمع و نگهداری مواد غذایی کمک می‌کنند در ایجاد بوی بد دهان دخالت دارند. بیماریهای سینوس نظیر سینوزیت مزمن و فیستول سینوس دهانی و بیماریهای بینی ازجمله رینیت آتروفیک سل و سیفیلیس و رینیت چرکی همراه با ترشح و بیماریهای حلق نیز از علل بوی بد دهان هستند

بوی ناشی از بیماریهای سیستمیک از قبیل آبسه های ریه ، دیابت ،ناراحتی های گوارشی و غیره:

 

 چه ارمین مورد از منشا بوی دهان بیماری های سیستمیک و بیماری های گوناگونی است که به ناحیه دهان مربوط هستند . از جمله این بیماری ها بیماریهای گوارشی و بیماری های تنفسی است ….. من از ذکر جزئیات علمی این بیماری ها خودداری میکنم چون این یک مقاله کاربردی برای عموم هست و زیاد تو بهر جزئیات علمی کار نباید رفت فقط به دو مورد اشاره میکنم که یکی عفونت های حاد ریوی و آبسه هائی که در ریه ممکن است وجود داشته باشد . این آبسه های ریوی بوی بدی را هنگام تنفس ایجاد میکند و در مان آن توسط متخصصین داخلی باید صورت گیرد . مورد دوم بیماری دیابت شیرین است که ممکن است بوی بدی را ایجاد بکند .بیماری های مختلف گوارشی و معده از جمله سرطان معده در موارد بسیار نادر باعث بوی دهان میشود مقوله ای تخصصی است و از عوارض بسیار جزئی این بیماری ها میباشد که با درمان این بیماری ها این بوی دهان نیز برطرف میگردد

 

بوی بد دهان ناشی از بیماریهای عمومی بدن :


در این نوع بیماریها، بیماریهای دستگاه تنفس تحتانی از درجه اول اهمیت برخوردارند.آبسه ریه بوی گندیده شبیه به بوی گوشت فاسد دارد که حتی گاهی اولین علامت بیماری است. علت این بوی بد بیشتر باکتریهای بی‌هوازی هستند. سل ریوی در حالت پیشرفته به سبب نکروز کازئوز و زخمی شدن ضایعات سلی باعث بدبویی دهان و بازدم ناشی از تنفس می‌شود. سایر بیماریهای ریوی نظیر برونشیت مزمن، پنومونی نکروزه و کلا هر حالت بیماری‌زا که بر روی درخت تنفسی و نای اثر بگذارد، ممکن است بوهای قابل اعتراض تولید کند. در اختلالات گوارشی و سوهضم، زخم‌های معده‌، سرطان مری و معده‌، یبوست و عفونت‌های روده‌ای نیز بوی بد دهان مشاهده می‌شود. در دیابت بوی استون در هوای بازدم به مشام می‌رسد. در نارسایی کلیه بوی شبیه آمونیاک و در سیروز کبدی بوی کیک گندیده به مشام می‌رسد. کمبود ویتامین و هر بیماری که سبب تب شود از علل بوی بد دهان می‌باشند.
بوی بد دهان ناشی از عوامل غیربیماریزا:از این عوامل سیگار کشیدن را باید نام برد که نه تنها به خاطر بوی خود سیگار و توتون، بلکه به سبب ایجاد زبان مودار و کاهش جریان بزاق به بدبویی دهان کمک می‌کند. همچنین می‌توان بوی دهان صبحگاهی ناشی از توقف حرکت گونه، زبان و لب‌ها و نیز بر اثر کاهش جریان بزاق در طی شب اشاره کرد. به همین دلیل مسواک زدن قبل از خواب در کاهش بوی دهان صبحگاهی تاثیر زیادی دارد. پروتزهای ثابت و متحرک دندانپزشکی نیز درصورتیکه بهداشت دهان رعایت نشود سبب بدبویی دهان می‌شوند

  بوی بد دهان ناشی از عوامل عمومی غیربیماری‌زا:


دوران قاعدگی چون با افزایش میکروب‌های بزاق و همچنین افزایش  ۳۰۰  درصدی ترکیبات سولفوردار همراه است، بوی بد دهان را به دنبال دارد.
در حاملگی، در یائسگی و بلوغ نیز به دلیل تغییرات هورمونی بوی بد دهان وجود دارد. در گرسنگی به علت فساد شیره پانکرآس بوی بد دهان وجود دارد که حتی با مسواک زدن ازبین نمی‌رود. در افراد مسن بوی بد دهان به سبب تغییرات متابولیک و سایر علل نظیر کم‌آبی بدن‌، کاهش مقاومت به عفونت، کاهش اشتها و غیره است. در خستگی و ضعف که بدن نمی‌تواند محصولات فرعی زائد را با سرعتی بیش از سرعت تولید آنها دفع کند، امکان بوی بد دهان است. بوی بد دهان در خانم‌ها بیشتر از آقایان وجود دارد
در مورد نقش تغذیه در ایجاد بوی بد دهان باید گفت که دهان ما بوی آن چیزی را که می‌خوریم می‌دهد. به همین دلیل آنهایی که برنامه غذایی با فرآورده‌های گوشتی دارند، دهانشان بوهای مختلف زیادی نسبت به گیاه‌خواران می‌دهد. همچنین مشخص شده است که مصرف رژیم پرچربی منجر به ایجاد اسیدوز می‌شود و در هوای تنفسی بویی شبیه به آنچه در کمای دیابتی وجود دارد، بوجود می‌آید. بطور کلی غذاهایی که پروتئین زیاد و مواد قندی کمی دارند به علت ایجاد مواد سولفوردار باعث بدبوشدن دهان می‌شود. البته نقش غذاهای بوداری مثل سیر و پیاز کاملا معلوم است بوی بد دهان ناشی از داروها


ایزوسورباید  (Isordil) که محتوی هیدرات کلراید می‌باشد می‌تواند باعث بوی بد دهان شود آنتی‌هیستامین‌ها، آمفتامین‌ها، آرامبخش‌ها، دیورتیک‌ها، فنوتیازین‌ها و داروهای شبه آتروپین باعث کاهش تولید بزاق و بنابراین کاهش شستشوی خودبخودی حفره دهان و در نتیجه ایجاد بوی بد دهان می‌شوند. فنوتیازین‌ها سبب ایجاد زبان مودار می‌شوند
افراط در مصرف دخانیات، کهولت سن، یائسگی، بیماریهای عمومی با تب بالا، اضطراب، کم‌آبی بدن، مصرف بی‌رویه ادویه‌جات و عدم رعایت بهداشت دهان نیز از علل دیگر ایجاد بوی بد دهان هستند.

لازم به ذکر است  بوی نامطبوع دهان یکی از عمده ترین علل مراجعه بیماران به دندانپزشک است. این عامل، پس ازدرد و مسائل مربوط به زیبایی در مقام سوم قرار میگیرد. بوی نا خوشایند دهان میتواند موجب منزوی شدن فرد شود و عوارض اجتماعی و اقتصادی را در پیش داشته باشد.

مسأله بوی بد دهان از بد و خلقت مورد توجه است و تاریخ آن به هزاران سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد. در طول تاریخ بوی بد دهان توسط اقوام یهود، یونانیان ،رومیان و سپس مسلمانان مورد بحث قرار گرفته است . نخستین مدارک مکتوب بشر در زمینه مقابله با بوهای ناخوشایند دهان به عصر یونانیها و رومیان باستان میرسد. از هزاران سال پیش اهالی کشورهای حوضه مدیترانه، سقز (نوعی زرین بدست آمده از درخت پسته وحشی )را تا زمان ابداع آدامس برای خوشبو کردن بوی دهان میجویدند. در تعالیم مذهبی یهودیان و مسلمانان توجه خاصی نسبت به رفع بوهای ناخوشایند دهان مبذول شده است. تلمود (کتاب مذهبی یهودیان) حاوی روشهایی برای تهیه دهان شویه میباشد. تعالیم اسلامی نیز به نوبه خود استفاده از چوب درخت مسواک را به منظور تمیز کردن دندانهای و پیشگیری از بوی ناخوشایند آن ، تأکید مینماید. اگر چه با ارایه شیوههای طبی در بازار، از میزان این امر کاسته شده است.

از دیگر شیوههای قدیمی که برای مقابله با این معضل مورد استفاده قرار میگیرند، عبارتند از: جویدن میخک (عراق)، دانه های فلفل (تلمود) و جعفری (ایتالیا).

اولین تحقیق در مورد بوی بد دهان در قرن نوزدهم انجام گرفته است و امروزه کنگرههای جهانی ویژه برای حل این مشکل برگزار میشود و هزینههای هنگفتی را نیز به خود اختصاص میدهد. اکثر افراد بالغ حداقل گه گاه از بوی بد دهان رنج بردهاند واغلب افراد از بوی بد دهان خود آگاهی ندارند. علت عدم توانایی در استشام بوی بد دهان توسط خود فرد مربوط میشود به حسن تطابق ناشی از ادامه استشمام بو. چون گیرندههای بویایی خیلی سریع خسته میشوند و این گیرندهها حدود یک ثانیه پس از تحریک به میزان ۵۰ درصد با محیط سازگاری مییابند و سپس با سرعت کمتری به سازگاری خود ادامه میدهند، بنابراین از دریافت بوها عاجز میشوند. به همین دلیل فرد مبتلا به بوی بد دهان خیلی سریع به آن عادت خواهد کرد. لیکن در بررسیها مشخص شده است که تعدادی از افراد میتوانند وجود درجه بوی بد دهان خود را تعیین نماید که در بین این فراد تعداد زنان بیشتر است. و نیز لازم به ذکر است که بوی دهان در خانمها بیشتر از آقایان شایع است.

علل بوی بدن دهان:

 

 بوی بد دهان اغلب از باکتریهای موجود در دهان ناشی میشود، اما علتهای دیگری نیز وجود دارد که در سالهای اخیر به آن پی بردهاند، تا همین سالهای اخیر دندانپزشکان به بیماران توصیه میکردند که دندانها را مرتب مسواک کنند و بهداشت دهان ودندان را رعایت نمایند. اما این توصیه راه علاج قطعی بوی بد دهان نمیباشد.

عموماً بوی بد دهان وقتی پیدا میشود که جریان عادی ترشح بزاق کند شده باشد. همان طوریکه میدانید دهان انسان پر از باکتریهایی میباشد که همراه با صرف غذا بلعیده میشود. این باکتریها گازهای بد بو از خود خارج میسازند.
مطالعات انجام شده بر روی بزاق انکوبات شده و هوای تنفسی گرفته شده از دهان افراد مورد مطالعه وجود سه ترکیب گوگردار، متیل مرکاپتان، سولفید ئیدروژن و دیمتیل سولفید را مسوول بیش از ۹۰ درصد بوی بد دهان میداندکه در این بین نقش دو ترکیب اول بیشتر است . بدترین این گازها گاز سولفید ئیدروژن است که بوی شبیه تخم مرغ گندیده دارد و همچنین متیل مرکاپتان که بوی تعفن اصطبل را میدهد .

در بررسیهای متعددی که در این زمینه انجام شده، مشخص گردیده که اندول، اسکاتول و متیل آمین به عنوان ترکیبات بد بوی موجود در بزاق دهان در متعفن ساختن فضای دهان مؤثرند. با این حال سهم این گازها در ایجاد بوهای ناخوشایند معلوم نشده است.
باکتریهای موجود در دهان غیر هوازی هستند. بزاق دهان غنی از اکسیژن میباشد، به همین دلیل جمعیت آنها را به شکل قابل ملاحظهأی کاهش میدهد، وقتی اشخاص سالم و معمولی شب میخوابند، جریان ترشح بزاق کند میشود و گاز سولفور متصاعد شده از باکتریها موجب بوی بد بامدادی دهان میگردد.

خوردن مسکرات، گرسنگی، زیاد حرف زدن، تنفس از طریق دهان بهنگام ورزش و هر عامل دیگری که سبب خشکی دهان گردد، عامل تولید بوی نامطبوع در دهان میشود. البته هنوز معلوم نشده به چه دلیل، اما استرس هم سبب بد بو شدن دهان میگردد. بسیار دیده شده که اشخاص وقتی در آزمایش شرکت میکنند و یا برای مصاحبه میروند، بعد از پایان جلسه، دهانشان خشک و نفس آنها بدبو میگردد.

منشا بوی دهان که تحت هر شرایطی آزار دهنده است  عبارتند از:

 

1.       بوی موادی که احتمالا در طی روز مصرف کرده باشیم از قبیل سیر، پیاز، الکل ، سیگار و……

2.       بوی نامطبوع ناشی از بهداشت دهان و دندان ضعیف …..

3.       بوی ناشی از حلق و لوزه ها و سینوس های فکی که در کل تحت نام مجاورات دهان و دندان از آنها یاد میشود ….

4.       بوی ناشی از بیماریهای سیستمیک از قبیل آبسه های ریه ، دیابت ،ناراحتی های گوارشی و غیره

5.        

در یک دید کلی بوی دهان حتما یک علتی دارد و اینطور نیست که بگوئیم دهان فلانی بد بو است و نمیشود کاری کرد؟! دهان هر فردی با هر نژاد و ملیتی در شرایط سالم نباید بوئی داشته باشد .آگر بوئی مشاهده میشود صد در صد علتی دارد که خارج از این چهار موردی که ذکر شد نمیتواند باشد. این اصل مهمی است که خیلی به آن بی توجه هستند (علی رغم سادگی موضوع) مثلا من افراد زیادی را دیده ام که در مطب به من میگوید … دکتر هر کاری میکنم بوی دهانم خوب نمیشود؟! مواردی هم که میشود علت بوی دهان را تشخیص داد و عملا نمیشود کاری کرد بسیار نادر است و تنها در یک مورد که بیماران دیابتی آن هم بعضی از موارد ممکن است دهانشان بوی استون مانندی بدهد که عملا نمیشود کاری کرد…. بقیه قابل درمان هستند و حداقل قابل کنترل ……

 

منشاء بوی نامطبوع دهان

 


آنچه شما می خورید جذب رگهای خونی می شود و به ششها منتقل می شود.بوی بد دهان تا وقتی که ذرات غذایی از خون پاک نشده ادامه دارد و اگر هر روز از مسواک و نخ دندان استفاده نشود، ذرات غذا در دهان باقی می ماند و باعث تجمع باکتریها می شود که از دیگر علل بوی بد دهان است.همچنین دندانهای مصنوعی کاملا” تمیز نشده نیز محل مناسبی برای باکتریهای ایجاد کننده بوی بد دهان هستند.این باکتریها سمومی تولید می کنند که به لثه ها آسیب رسانده و در مراحل پیشرفته تر به استخوان های فک و صورت و سایر اجزای نگهدارنده دهان صدمه جدی خواهند زد.
سطح زبان یکی از قسمتهای اصلی تکثیر باکتریهایی است که بوی بد دهان و پلاک را میسازد.امروزه بسیاری از متخصصین دندانپزشکی اعتقاد دارند که عامل اصلی بوی بد دهان فعل و انفعالات شیمیایی روی سطح زبان است.


بوی بد دهان همچنین توسط بیماری خشکی دهان به علت کاهش ترشح بزاق نیز ایجاد می شود.این بیماری در اثر داروهای مختلف، مشکلات غدد بزاقی و یا تنفس مداوم از راه دهان ایجاد میشود و اگر شخصی از خشکی دهان رنج می برد، دندانپزشک یا بزاق مصنوع تجویز و یا استفاده از آبنبات بدون قند و مایعات فراوان را توصیه می کند.
از دیگر علل مهم بوی بد دهان دخانیات می باشد.دخانیات موجب لکه دار شدن دندانها، کاهش حس چشایی و ذائقه و صدمه دیدن لثه می شود.افرادی که از تنباکو استفاده می کنند بیشتر در معرض بیماریهای دندان و سرطان دهان قرار دارند.اگر از تنباکو استفاده می کنند باید از پزشک خود روشی برای ترک این عادت بخواهند.
بوی بد دهان ممکن است نشانه بی نظمی استفاده دارو در بیماریهایی مانند عفونت موضعی در اندام تنفسی(مجرای بینی-نای-شش)، سینوزیت مزمن، آبریزش بینی، برونشیت مزمن، دیابت، اختلالات معده و ناراحتی مزمن کلیه یا کبد باشد.بنابراین اگر دندانپزشک سلامت دهان و دندان فرد را تأ یید کرد، برای تشخیص علت بوی بد دهان به پزشک خانوادگی و یا متخصص داخلی و گوارش مراجعه کند.
منشاء بوی نامطبوع دهان میتواند خود دهان یا نواحی دیگر باشد در ۸۵ درصد موارد بوی بد دهان منشاء دهانی دارد.
یکی از شایعترین منابع بوی ناخوشایند داخل حفره دهانی، خط لثه به ویژه مناطقی از لثه که در فواصل بین دندانها قرار گرفته و محل تجمع باکتریها هستند، میباشد. بررسیهای کلینیکی که تا کنون انجام شده، این نکته را آشکار میکند که افراد مبتلا به بیماریهای نسوج اطراف دندان، بیش از افراد سالم، دچار بوی ناخوشایند دهان هستند. در اشخاص مبتلا به این بیماریها، تجمع بیشتری از میکروبها و بقایای مواد غذایی همچنین اجزای گوگردی فرار، روی زبانشان (در مقایسه با افراد سالم) دیده میشود. این افراد میتوانند پس از عبور نخ و یا خلال دندان از فاصله بین دندانها و استنشاق آن، به شدت این عارضه پیببرند و منشاء آن را مشخص نمایند. بنابراین با پاک نگهداشتن دندانها (بویژه مسواک زدن و نخ کشیدن) میتوان بوی ناخوشایند آن را برطرف کرد.
در صورتیکه دندانها سالم، بهداشت خوب و بافتهای نگهدارنده دندانها سالم باشد بوی دهان میتواند مربوط به قست خلفی سطح پیش زبان باشد که مکانی بسیار مساعد برای رشد میکروبهاست. بوی نامطبوع برخاسته از سطح پشتی زبان معمولاً تفاوت آشکاری با بوی متصاعد شده از لثهها دارد. بنابراین، شیوة سادهای برای ارزیابی بوی نامطبوع زبان موجود است. در این روش از شخص مورد نظر بخواهید تا مچ دست خود را بلیسد و پس از چند ثانیه، بوی دست او را استنشاق کنید. با وجود این، منبع اصلی بوی ناخوشایند معمولاً در انتهای سطح پشتی زبان و در نزدیکی حلق قرار دارد. بنابراین برای نمونهگیری بهینه از این منطقه، میتوانید سطح پشتی زبان را با یک قاشقک پلاستیکی بخراشید. در موارد بسیاری، با خراشیدن این ناحیه ترشحات زرد رنگی بدست میآید. این ماده از ترشحات بخش پشتی حفرهبینی تشکیل شده که در سطح فوقانی زبان انباشته میشود و سپس تجزیه میگردد. بنابراین با توجه به کیفیت بلغمی این ترشحات و موقعیت مکانی آن روی زبان همچنین رژیم غذایی خاص جوامع غربی، ترشحات یاد شده با جویدن و بلعیدن مواد غذایی از سطح زبان زودوره نمیشود.
بوی بد دهان ممکن است حتی در بچه های قبل از دبستانی هم وجود داشته باشد. این بو مثل بوهای سایر قسمتهای بدن میتواند به واسطه فساد هوازی باکتریها باشد. علاوه بر نواحی معمول داخل دهان (زبان ،زیر لثه، لثه بین دندانها) که میتواند منشاء بوهای بد دهان باشد عوامل دیگری از جمله پرکردگیهای غلط، روکشهای نا مناسب دندانی، گیر غذایی در بین دندانها و آبسهها نیز میتوانند موجب بوی بوی بد دهان شوند.
پوسیدگی دندانی در صورت وسیع بودن با به دام انداختن مواد غذایی میتوانند دهان را بدبو نمایند. دندانهای مصنوعی نیز از علل مهم بوی بد دهان هستند. به خصوصی اگر در طول شب در دهان باشند. هرگاه جریان بزاق در پایینترین سطح خود باشد (مثلا هنگام خواب یا قبل از صرف وعده غذایی)، بوی دهان افزایش مییابد. برعکس، عمل جویدن که موجب افزایش بزاق میشود با شستشوی حفره دهان موجب کاهش بوی بد میشود.
هرگاه علت دهانی بوی بد مشخص نشود میتوان به بیمار توصیه کرد که یک هفته از دهان شویه ضد میکروبی برای شستشو و قرقره کردن در دهان استفاده نمایند در صورتیکه بوی بد تا حد قابل توجهی کاهش یافته میتوان برای آن منشاء دهانی در نظر گرفت.
منابع خارج دهانی نیز برای بوی بد دهان شناخته شده است از جمله مشکلات مربوط به مجرای بینی که در اینصورت بوی بد بطور بارزتری از بینی به مشام میرسد. بوی بینی میتواند نشانه عفونت واضح بینی باشد مانند سینوزیت یا مشکلی که مجرای عبور هوا و ترشحات مخاطی را درگیر کرده باشد مثل پولیپ بینی، ناهنجاریهای فکی جمجمه ای مثل شکاف کام نیز ممکن است از عوامل مؤثر باشد. تمایل زیاد بچهها برای قرار دادن جسم خارجی در سوراخ بینی نیز یکی از علل شایع بوی بد یا تنفرانگیز از بینی است.
نقش لوزهها در بوی بد مزمن روشن نیست اما در بچهها بوی بد موقت همراه با عفونت لوزه معمول است. گاهی در شکافهای لوزه موادی ایجاد میشود که میتواند نقش کمی در بروز بوی بد دهان داشته باشد.
بسیاری از بیماریهای خارج دهانی میتواند منجر به بوی بد دهان شود. از میان این بیماریها، بیماریهای دستگاه تنفسی تحتانی از درجه اول اهمیت برخوردارند. آبسه ریوی بوی گندیده شبیه به بوی گوشت فاسد دارد که حتی گاهی اولین علامت بیماری است. علت این بوی بد بیشتر باکتریهای بی هوازی هستند. سل ریوی در حالت پیشرفته به سبب نکروز کازئوز و زخمی شدن ضایعات سلی باعث بدبویی دهان و بازدم ناشی از تنفس میشود. سایر بیماریهای ریوی نظیر برونشیت مزمن، پنومونی نکروزه و… که حالت بیماری را برروی درخت تنفسی و نای ایجاد نماید بوهای نامطبوع ایجاد میکند.
در اختلالات گوارشی و سوء هضم، زخمهای معده، سرطان مری، عفونتهای رودهای نیز بوی بد دهان مشاهده میشود. در دیابتهای کنترل نشده بوی استون در هوای بازدم به مشام میرسد. در نارسایی کلیه بوی شبیه آمونیاک و در سیروز کبدی بوی کیک گندیده به مشام میرسد . در اشخاصی با اختلال بسیار نادر نارساییهای متابولیکی نیز بوی نامطبوع دهان دیده میشود. نمونه چنین نارسایی تری متیل آمنیوری است که بوی بسیار ناخوشایندی شبیه بوی ماهی گندیده از دهان فرد مبتلا به مشام میرسد. در چنین بیمارانی مواد غذایی مثل تخم مرغ، برخی از لوبیاها و هم چنین مواد غذایی غنی از ترکیبات کلر، سبب ایجاد بوی نامطبوع دهان میشوند. در روده بزرگ انسان یک آنزیم، کلر را به تری متیل آمین تبدیل میکند که یک ماده بدبو میباشد اما در معده شخص مبتلا به سندرم ماهی، مقدار زیادی تری متیل آمین دست نخورده باقی میماند و لذا دهان آنها بدبو و بویی شبیه بوی ماهی گندیده از نفس آنها به مشام میرسد .
برخی از داروها هم میتوانند عامل بوی بد دهان باشند. آنتی هیستامینها، آمفتامینها، آرام بخشها، دیورتیکها، فتوتیازینها و داروهای شبیه آتروپین جریان تولید بزاق را کند میسازد و بنابراین شستشوی خود به خود حفره دهان کاهش مییابد و امکان میدهد که باکتریها تکثیر یابند.
در رابطه با سیگار و دخانیات باید متذکر شد که بوی آن تا یک روز بعد از کشیدن از دهان قابل استشمام است و جالب اینکه در گذشته، پیش از صدها سال مردم برای پنهان کردن بوی بد دهان از سیگار استفاده میکردهاند . سیگار کشیدن نه تنها به خاطر بوی خود سیگار و توتون بلکه به سبب ایجاد زبان مودار و کاهش جریان بزاق به بدبویی دهان کمک میکند.
عامل دیگر بوی دهان مواد غذایی میباشند که ما مصرف میکنیم. دهان ما بوی آن چیزی را میدهد که میخوریم، به همین دلیل آنهایی که برنامه غذایی با فرآوردههای گوشتی دارند،دهانشان بوی مختلف نسبت به گیاهخواران میدهد. همچنین مشخص شده است مصرف رژیم پر چربی منجر به ایجاد اسیدوز میشود و در هوای تنفسی بویی شبیه به آنچه در کمای دیابتی وجود دارد، بوجود میآید. بطور کلی غذاهایی که پروتئین زیاد و مواد قندی کمی دارند به علت ایجاد مواد سولفوردار باعث بد بو شدن دهان میشود. البته نقش غذاهای بودار مثل سیر و پیاز کاملاً معلوم است. با همه خواصی که دارد، بوی تند و زنندهای ایجاد میکند. اینکه گفته میشود بوی سیر از معده بر میگردد و از دهان منتشر میشود، صحیح نمیباشد. بوی سیر در واقع بلافاصله بعد از خوردن پیدا میشود. ترکیبات گوگردی سیر دارد شریانهای خونی میشود، از آنجا به ششها میرود و سپس بوی نامطبوع با بازدم خارج میشود. سیر حتی بدون اینکه خورده شود و وارد معده بگردد، میتواند نفس را آلوده کند. در یک آزمایش، یک دانه سیر را به پاهای یک پسر بچه ۱۲ ساله مالیدند، بوی سیر از طریق منقدهای زیر پوست وارد بدن، از آنجا به ریهها و نهایتاً با بازدم از دهان پسر بچه خارج شد.
پیاز، بخصوص پیاز خام، ادویه جات هندی و کاری و الکل هم از طریق شریانهای خونی، روی نفس انسان تأثیر میگذارند. راه درمان مطمئنی برای بوی بد دهان ناشی از غذا، هنوز شناخته نشده است، مگر آنکه صبر کنیم تا بوی نامطبوع بتدریج از میان برود. نوشیدن مایعات، آب وچای همراه غذا میتواند به از بین رفتن بوی بد حاصل از مواد غذایی سرعت بخشد.
اگر نفس شما در مقابل سیر و دیگر مواد بودار، واکنش شدید نشان میدهد، بهتر است از آنها کمتر مصرف کنید. تأثیر تلاش دفع بوی نامطبوع دهان با موادی مثل نعناع و جعفری بسیار اندک است. در واقع درمان از این نوع میتواند به بوی بد دهان شدت بخشد، چرا که ترکیب دو بو، میتواند بوی نامطبوعتری را بوجود بیاورد.
افرادی که رژیم غذایی میگیرند، در مقابل بوی بد دهان آسیب پذیر میشوند. این اشخاص چربیهای ذخیره شده را میسوزانند و استین تولید میکنند که بوی نامطبوعی دارد. بنابراین به هنگام وزن کم کردن توجه خاصی بایستی به بهداشت دهان و دندان مبذول گرد و مایعات فراوان بخصوص آب ساده صرف کنند.
بالاخره، برخی از خانمها در دوران قاعدگی احساس میکنند که بوی دهانشان نامطبوع شده است. علت این امر افزایش میکروبهای بزاق و همچنین افزایش ترکیبات سولفوردار است. تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی و نیز حاملگی، یائسگی و بلوغ میتواند بوی بد دهان را ایجاد نماید. در گرسنگی به علت فساد شیره پانکراس بوی بد دهان وجود دارد که حتی با مسواک زدن هم از بین نمیرود . در افراد مسن بوی نامطبوع دهان به سبب تغییرات متابولیک و سایر علل نظیرکم آبی بدن، کاهش مقاومت به عفونت، کاهش اشتهاء و … است. در حالات خستگی و ضعف نیز که بدن قادر نمیباشد محصولات فرعی زائد را با سرعتی بیشتر از سرعت تولید آنها دفع نماید، امکان بوی بد دهان است . درمان بوی بد دهان

چون اغلب بوهای بد دهان به علت عوامل موضعی است، بنابراین حذف این عوامل و اصلاح ناهنجاری‌های موجود در دهان اولین قدم درمان است. رعایت بهداشت دهان شامل مسواک زدن دندان‌ها، لثه، زبان و استفاده از نخ دندان در کاهش بوی بد دهان با منشا دهانی بسیار موثر است. مسواک زدن دندان‌ها و زبان ترکیبات سولفوردار را برای مدت یک ساعت به میزان  ۷۰  تا  ۸۵  درصد کاهش می‌دهد. باید توجه کرد که زبان یکی از جایگاه‌های اصلی میکروبها در دهان است و این به دلیل جمع شدن عوامل میکروبی در سطح پشتی زبان است و باید یک قسمت ضروری از بهداشت دهان معطوف به زبان شود.

در بیمارانی که به سبب خشکی دهان (به دنبال مصرف داروهایی که قبلا ذکر شد و یا بر اثر بیماری) بوی بد دهان دارند می‌توانند از آدامس‌های بدون شکر استفاده کنند
بطور کلی بوی بد دهان ناشی از عوامل موضعی بیماری‌زا زمانی ازبین می‌رود که بیماری درمان شود و بهداشت دهان رعایت گردد. استفاده از دهان‌شویه‌ها اثر موقتی در کاهش بوی بد دهان دارد. در حقیقت کوشش برای حذف بوی بد دهان با استفاده از دهان‌شویه‌ها علاوه بر اینکه موقتی است، حتی ممکن است بیماری عمومی را نیز از دید دندانپزشک مخفی نگه دارد بطور کلی پوشاندن بوی دهان با یک بوی معطر و قوی‌تر مناسب نیست و درمان باید بیشتر معطوف درمان علت اصلی باشد.

بطور کلی جهت کاهش بوی دهان باید از سیگار کشیدن، نوشیدن نوشابه‌های بودار، خوردن غذاهای با ادویه زیاد، غذاهای گوشتی زیاد، غذاهای معطر شده با پیاز و سیر، افراط در مصرف مواد چربی‌دار مخصوصا کره و روغن‌های مختلف اجتناب شود. در حالی که خوردن میوه‌های تازه و سبزیجات و بطور کلی رژیم غذایی غنی از فیبر ارجحیت دارد. همین طور نوشیدن آب زیاد در کاهش بوی بد دهان تاثیر بسزایی دارد

 بوی نامطبوع دهان را میتوان به روشهای مکانیکی، شیمیایی و یا تلفیقی از دو روش یاد شده درمان نمود. از جمله شیوههای مکانیکی درمان این عارضه میتوان به مسواک زدن، برس زدن عمیق زبان، پاک کردن فضاهای بین دندانی (با استفاداه از نخ دندان و یا برسهای مخصوص فضاهای بین دندانی)، جویدن سبزیهای پرالیاف، آدامس یا قرصهای جویدنی، زدودن ادواری جرم دندان اشاره نمود.
مصرف کنندگان، بیشتر از دهان شویه شیمیایی برای بر طرف کردن بوی ناخوشایند دهان استفاده میکنند. در میان عوامل ضد باکتریایی که در این رابطه مورد استفاده قرار میگیرند. «کلروهگزیدین» یکی از مؤثرترین فرآوردهها میباشد. طیف ضد باکتریایی گسترده این ماده و تأثیر طولانی آن در محیط دهان، امکان کاهش دراز مدت بوی ناخوشایند دهان را فراهم میکند. گرچه دندانپزشکان استفاده ممتد از این فرآورده را توصیه نمیکنند. با وجود این دهان شویه حاوی کلرو هگزیدین میتواند به تشخیص زود هنگام این نکته که آیا بوی ناخوشایند از حفره دهان سرچشمه میگیرد یا نه، کمک نماید.

«لیسترین» دهان شویهای است که با استقبال فراوانی مواجه شده و حاوی انواع اسانسهای روغنی و الکل است.چنانچه این فرآورده روزی دوبار و هر مرتبه به مدت ۳۰ ثانیه در ۶ هفته مورد استفاده قرار گیرد. موجب کاهش دراز مدت بوی ناخوشایند دهان میشود. با وجود این بیشترمصرف کنندگان این فرآورده، تنها به مدت چند ثانیه آن را غرغره میکنند.

تولید کنندگان دهان شویه به کاهش غلظت الکل اتیلیک در فرمولاسیونهای ابداعی خود گرایش دارند. گنجانیدن الکل در فرمولاسیون دهان شویه موجب بهبود طعم آن میشود. همچنین اسانسهای روغنی را انحلال پذیر می کند و دارای خاصیت ضدمیکروبی است. اگر چه افزودن الکل در فرمولاسیون دهان شویهها معایبی از جنبه سلامت مصرف کننده نیز در بر دارد. زیرا الکل با خاصیت قابض خود عملاً موجب وخامت و تشدید بوی ناخوشایند دهان میشود. از دیگر تأثیرات این ماده که تاکنون به میزان کافی مورد بررسی قرار نگرفته است عبارتند از:

احتمال متابولیزه شدن الکل در دهان که تشکیل مواد بودار را در پیدارد، ضمن آنکه بقایای الکل موجود در دهان سبب آشکار شدن بیشتر اجزای بدبو میشوند به همان ترتیبی که وجود الکل در فرمولاسیون عطر موجب آشکار شدن پیش رایحه میگردد.

 درمان بیماریهای دندان و حفظ سلامتی دهان برای از بین بردن بوی بد دهان ضروری است.برنامه منظمی برای معاینه دندانپزشکی و تمیز کردن دهان باید تهیه کرد.با معاینات منظم و دوره ای و مداوم دندانها ، دندانپزشک شما به راحتی قادر به تشخیص و درمان بیماری خواهد بود.اگر شخصی فکر میکند بوی بد دهانش ادامه دارد باید لیستی از غذاها و داروهایی که مصرف می کند تهیه کند چون بعضی داروها ممکن است در تولید بوی بد دهان نقش داشته باشند.از طرفی دیگر یکی از مهمترین علایم هشدار دهنده بیماریهای لثه تداوم بوی بد دهان یا طعم بد آن است.اگر عمل جراحی یا هر بیماری دیگر داشته باشد باید دندانپزشک خود را در جریان قرار دهد.باید بطور روزانه از مسواک و زبان پاک کن برای از بین بردن باقی مانده غذا و پلاک استفاده کرد، زبان را شست و یک بار در روز نخ دندان برای تمیز کردن بین دندانها استفاده کرد و اگر از دندان مصنوعی استفاده می شود باید آن را شبها در آورد و قبل از استفاده مجدد کاملا” تمیز کرد.

تا به حال عمدتا” مسواک و نخ دندان به عنوان وسیله اصلی بهداشت دهان و دندان توصیه و از مسواک برای پاک کردن سطح زبان استفاده می شد.امروزه برای این امر وسیله ای به عنوان زبان پاک کن طراحی شده است که علاوه بر تمیز کردن سطح زبان و رفع بوی بد دهان در سلامت دندانها و لثه نیز بسیار مفید است.


در مجموع باکتری هایی که به آسانی توسط زبان پاک کن برداشته می شوند، از همان دسته ای هستند که باعث گلودرد میکروبی می شوند.بیشتر مردم عقیده دارند، حس چشایی آنها بعد از استفاده از زبان پاک کن بهتر می شود.بر اساس پژوهشهای انجام شده، زبان پاک کن عاملی برای افزایش میل و اشتها به غذا در افراد مسن مرفی شده است.
مهمترین نکته قابل توجه، تحقیقات جدید و امیدوارکننده ای است که ارتباط سلامتی و بهداشت دهان و زبان را با تندرستی عمومی بدن نشان میدهد.پژوهشگران عقیده دارند باکتریهای موجود در پلاکها در بیماریهای قلبی شرکت می کنند.این باکتریها سبب تشکیل لخته خون و در مرحله بعد موجب انسداد شرایین و تنگی عروق می شوند.نهایتا” در بهار سال ۲۰۰۰ متخصصین فرضطه ارتباط میان سلامت حفره دهان و سلامت عمومی بدن را به اثبات رساندند.همچنین در ماه مارس ۲۰۰۱ ارتباط میان باکتریهای اشاره شده و بیماریهای ریوی مطرح گردید و در مقالات اخیر مجله انجمن دندانپزشکی آمریکا استفاده از زبان پاک کن به عنوان اقدامی مفید در پیشگیری از موارد فوق مطرح شده است.

 

حال به توضیح  موارد بالا میپردازیم

 

بوی موادی که احتمالا در طی روز مصرف کرده باشیم

بوی  مواد مصرفی با کاهش مصرف و یا عدم مصرف برطرف شده و اثر پایداری ندارد حتی افراد سیگاری هم بعد از اینکه مدتی از ترک سیگارشان گذشته باشد بدون اینکه احتیاج به کار خاصی داشته باشد بوی بد آن بمرور از بین میرود مواد تندی مثل سیر غیر از اینکه در محیط دهان خورده ریزه های آن باقی میماند از طریق  سیستم گوارشی هم  برای مدتی باعث انتشار بو میشود .جویدن آدامس و خوب مسواک زدن در کاهش بو موثر خواهد بود .

بوی نامطبوع ناشی از بهداشت دهان و دندان ضعیف

 

بوی ناشی از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان شایعترین نوع بوی بد دهان میباشد .بخوبی میدانید که محیط دهان پر از میکروارگانیزم های مختلف است که به طور طبیعی در محیط دهان بدون ایجاد مشکل خاصی وجود دارند …. مصرف مواد غذائی اگر منجر به این شود که خرده ریزه های این مواد مصرفی در محیط دهان باقی بمانند این میکروارگانیسم ها شروع به تجزیه این مواد کرده و حاصل آن محصولات گازدار مختلف است که بسته به نوع مواد تجزیه شده دارای بوهای متفاوت میباشد .رسالت اصلی مسواک زدن و استفاده از نخ دندان این است که محیط دهان را از هر نوع مواد باقی مانده پاک کرده و این روند را مختل سازد ( روند تجزیه مواد باقی مانده) حال به هر علتی نتوانیم در تمیز کردن این محیط موفق شویم غیر از مشکلات دندانی و لثه ای که ممکن است بوجود آید از عوارض طبیعی آن بوی بد دهان خواهد بود . نواحی که من به تجربه دریافته ام که شکست در تمیز کردن آنها منجر به بو گرفتن محیط دهان میشود را برای شما مطرح میکنم:

 

۱- دندانهای پوسیده :

 

پوسیدگی دندانها با توجه به اینکه ایجاد حفره هائی را در داخل دندان ایجاد میکند عملا مانع تمیزکردن این محیط توسط مسواک گشته علاوه بر اینکه روند پوسیدگی را تسریع میکند باعث ایجاد محیطی برای رشد میروارگانیسم هاشده و غذا های مصرفی هم که در این حفره ها باقی میماند دست به دست هم داده و باعث بوی دهان میشود …. این پوسیدگی ها ممکن است از بین دندانها باشد و یا احتمالا در زیر پرگردگی های قبلی بوجود آید . و شما با دید مستقیم نبینید ….. لذا معاینه توسط دندانپزشک و متعاقب آن پر کردن دندانهای پوسیده در رفع بوی دهان موثر خواهد بود

 

۲- انواع بیماری های لثه :

 

 لثه هائی که ملتهب و متورم هستند محیط مناسبی برای تجمغ غذائی و میکروارگانیسم ها هستند .در ضمن در یک لثه بیمار پاکت هائی بین لثه و دندان ایجاد میشود که از یک میلیمتر تا چندین میلیمتر ممکن است که عمق داشته باشد و عملا مسواک قدرت تمیز کردن این فضا ها را ندارد و همین امر باعث ایجاد محیط های مناسبی برای تولید گاز های نامطبوع که حاصل عملکرد میکروارگانیسم ها بر روی غذا های باقی مانده است میشود …… درمان بیماری های لثه در هر حدی که باشد صددرصد در رفع این بوها موثر خواهد بود ….. در بعضی بیماری های پیشرفته لثه خود لثه عفونی هم بوی شدیدی دارد و میکروبها شروع به تخریب لثه میکنند که همراه با بوی تعفن شدید است

 

 * نواحی که تمیز کردن آن با مسواک و نخ دندان مشکل است:

 

این نواحی عبارت است از:

۱- ناحیه دیواره پشتی دندان عقل که به خاطر دسترسی مشکل …..تمیز کردن آن خوب صورت نمیگیرد و حالت تهوع و نبودن فضای کافی برای رشد دندان عقل هم این وضعیت را تشدید میکند و همین ناحیه محلی برای تجمع میکروبی میگردد 

 ۲- ناحیه سطح زبان بخصوص قسمت خلفی آن که پرز های درازتر و بزرگتری دارد و بعد از غذا خودن در این نواهی خورده غذائی مانده متعفن شده و باعث بوی دهان میگردد. مسواک زدن سطح زبان در رفع بوهائی که از این ناحیه منشا گرفته خیلی موثر خواهد بود

 ۳- زیر پر کردگی های نامناسب و پروتز های ثابتی که در دهان دارید: پروتز هائی که در دهان دارید از هر نوعی که باشد نحوه تمیز کردن خاص خودش را دارد که حتما باید از دندانپزشک خو بپرسید .پروتز های ثابت هم تکنیک های خاصی را برای تمیز کردن لازم دارد که عدم تمیز بودن زیر آن باعث گیر غذائی و آغاز ایجاد بوهای نامطبوع است . اگر پروتز ثابت به طور مناسب ساخته نشود به طوری که غیر قابل تمیز کردن باشد با هیچ راهی نمیشود آنها را تمیز کرد و باید تعویض کردد. پر کردگی های نامناسب بخصوص پر کردگی هائی که با آمالگام صورت گرفته و از دیواره دندان بیرون زده تر پر میشود را هم نمیشود با مسواک و نخ دندان تمیز کرد و بایستی تعویض گردد .

در صورتی که تمامی این مشکلات در محیط دهان و دندان رفع شده باشد دیگر امکان اینکه بوی دهان داشته باشیم نخواهد بود به شرطی که این بو از ناحیه دهان و دندان باشد …..اکثرا افرادی که از بهداشت خوبی برخوردارند و لی باز از بوی دهان رنج میبرند به مجاورات دهان که عبارت است از چین های مختلفی که در حلق وجود دارد لوزه ها ،سینوسهای فکی .غافل هستند.

 

 پس میرسیم به قسمت سوم مبحث:

 

بوی ناشی از حلق و لوزه ها و سینوس های فکی که در کل تحت نام مجاورات دهان و دندان از آنها یاد میشود

 

 مجاورات دهان و دندان:

 

اگر ته گلوی خود را بخوبی در آینه نگاه کنید متوجه میشوید که بعد از اتمام دندانها و هنوز به لوزه ها نرسیده چین های مختلفی وجود دارد که تمامی آنها محیط مناسبی برای گیر غذائی میباشد در ضمن خود لوزه ها بخصوص در افرادی که سابقه عفونت های متعدد در ناحیه لوزه دارند لوزه ها به صورت نمای گل کلمی در میاید که همراه با شیار های گاهاً عمیق است و این شیار های روی لوزه ها هم باعث تجمع غذائی در این نواحی میشود که همه این محیط ها میتواند باعث بوهای وحشت ناکی در محیط دهان شود بدون اینکه مشکلی به لحاظ دهان و دندان داشته باشید .رسیدگی به این نواحی از مسئولیت های دندانپزشک خارج است و باید توسط متخصص گوش و حلق و بینی رسیدگی گردد. ما معمولا بعد از اطمینان از نبودن مسئله ای در محیط دهان بیماران را برای چک کردن مجاورات دهان بخصوص لوزه ها و سینوسها به این متخصصین ارجاع میدهیم . 

 بعضی مواقع بیمارانی که لوزه های بزرگ و شیار دار دارند مواد مصرفی مانند آجیل و پسته . تخمه و… در این شیار ها جایگزین میشوند.و بوی بدی ایجاد میکنند که حتی با قرقره کردن معمولی هم برطرف نمیشود .معمولا متخصصین گوش و حلق و بینی با دوشیدن این لوزه ها ( فشار لوزه ها و تخلیه و شستشوی آن ) نسبت به این مشکل اقدام میکنند . من چند مورد را دیده ام که بعد از این کار بوی نامطبوع دهان نیز رفع شده است.

از دیگر مجاورات دهان که میتواند باعث بوی بد دهان شود سینوس های فکی میباشد. سینوسها حفره هائی در داخل استخوان های مختلف جمجمه واقع شده و توسط مجراهائی به حفره بینی و  از آنجا به ناحیه حلق  و دهان به طریقی مربوط هستند این حفره ها در صورت عفونی شدن که در کل به سینوزیت مشهور است با بوی نامطبوعی همراه است که همراه با تنفس بیمار ما متوجه این بو میشویم و در صورتی که این سینوزیت به صورت مزمن در آید دائما ترشحاتی خواهد داست که این ترشحات همراه با بوی زننده است و در مواردی از بیماران که از بوی بد دهان رنج میبرند این موارد را مشاهده کرده ام که باز این موارد باید توسط متخصصین گوش و حلق و بینی درمان گردد.

 

چند نکته در مورد درمان بوی دهان :

 

۱- هر فردی بوی بد دهان را در مورد خودش و سایرین تجربه کرده است .بوی دهان ممکن است مقطعی باشد بخصوص بوهائی که صبح موقع بیدار شدن ازخواب مشاهده میشود و بعد از خوردن صبحانه و مسواک زدن برطرف میشود . این بوی صبحگاهی طبیعی است و و به علت کاهش بزاق در طی شب و در ضمن عدم فعالیت محیط دهان در کل زمینه ای برای فعالیت میکرو ارگانیسم ها فراهم میکند که بعد از یک وعده غذا خوردن رفع میشود . لذا در صورتی که صبح صبحانه نخورده اید مواظب صحبت کردن خود باشید

۲- از اطرافیان نزدیک خود بخواهید که اگر بوی بدی از دهان شما متوجه شدن حتما تذکر دهند چون افراد جامعه وقتی متوجه بو میشوند هیچ وقت به زبان نمی آورند ولی اثر بد شخصیتی خود را میگذارد…. آشنایان نزدیک این لطف را در حق ما بکنند و تذکر دهند از این ضربه شدید به شخصیت مان جلو گیری میکنند.

۳- اگر در فردی متوجه بوی بد شدیم باید سعی کنیم به طور غیر مستقیم مطرح کنیم طرح مستقیم ممکن است ضربه روحی شدیدی ایجاد کند بخصوص که ارتباط عاطفی با هم داشته باشیم …. اگر هم متذکر نشویم باز رفتار مسئولانه ای نکرده ایم طرح غیر مستقیم بهترین وسیله است ….

۴- در صورتی که متوجه شدیم که دهانمان بو میدهد برای درمان اولین مرحله مراجعه به دندانپزشک و مشورت با آن است .دندانپزشک با یک معاینه کامل میتواند علت بوی دهان شما را تشخیص و درمان کند این درمان میتواند شامل جرم گیری آموزش مسواک زدن و استفاده از نخ دندان …. ترمیم دندانهای پوسیده و….. باشد ….. در صورت اطمینان از ناحیه دهان و دندان اگر مشکل بوی دهان رفع نگردید حتما باید به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید و لوزه ها و حلق و سینوسها ی فکی را چک کنید حتما مشکل شما حل خواهد شد سایر مواردی که میتواند باعث بوی دهان شود آنقدر نادر است که طرح آنها اصلا کاربرد عملی ندارد …..

۵- افرادی هستند که دچار توهم بوی بد دهان هستند …. به این صورت که دهانشان بو نمیدهد ولی همیشه از این وحشت دارند که دهانشان بو میدهد …. این توهم بعضی مواقع آنقدر شدید است که در روابط اجتماعی فرد اثر نامطلوب میگذارد …. من این بیماران را در چندین مورد مشاهده کرده ام و بارها بهشون گفته ام که بوی بدی ندارند ولی باز این وسواس را دارند….. مشاوره با روانپزشک و علت یابی آن بسیار موثر خواهد بود.

۶- غرغره کردن با دهانشویه های مختلف را حتما در دستور کار روزانه بهداشتی خود قرار دهید ….. من دهانشویه ماتریکا که وطنی است و کاملا گیاهی است و از عصاره مایع گل بابونه تهیه شده را تجربه کرده ام و برای بیماران هم توصیه میکنم. 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 9:0  توسط علي حسيني  | 

بررسی کم خونی فقر آهن و منابع غذایی آهن

کم خونی فقر اهن چیست ،منابع غذایی اهن کدام است ؟

کم خونی فقر اهن چیست ،منابع غذایی اهن کدام است ، چه کسانی دچار کم خونی فقر اهن می‌شوند و چه مشکلاتی را برای افراد ایجاد می‌کند و چگونه باید از کمبود اهن و کم خونی فقر اهن پیشگیری کرد؟

آهن یک ریزمغذی ضروری برای ساختن گلبولهای قرمز خون است. برای ساخته شدن گلبولهای قرمز خون بدن به موادمغذی مختلفی مثل آهن ، اسید فولیک، ویتامین ب‪، ۱۲ب‪، ۶ب‪ ۲وویتامین ث نیازدارد که باید از طریق برنامه غذایی روزانه تامین شود.

کمبود آهن موجب بروز کم خونی فقرآهن می‌شود.

کم خونی فقراهن چیست؟

اگر آهن به مقدار کافی برای ساختن گلبول قرمز خون در دسترس بدن قرار نگیرد ، بدن ابتدا از دخیره خود استفاده می‌کند. و در صورت ادامه کمبود ، دخایر آهن بدن کاهش می‌یابد و زمانی که کمبود اهن ادامه می‌یابد ، ذخایر بدن تخلیه شده وکم خونی فقرآهن بروز می‌کند.

چه کسانی در معرض کم خونی فقرآهن قرار دارند؟

کم خونی در تمام سنین دیده می‌شود ولی برخی افراد ازجمله کودکان زیر ‪ ۶سال به خصوص کودکان زیر‪ ۲سال به علت رشد سریع وقطع زودرس شیرمادر و دیر شروع کردن غذای کمکی ( غذای کمکی باید از پایان‪ ۶ماهگی همراه با شیر مادر به کودک داده شود) ، زنان در سنین باروری( به علت عادت ماهیانه ،بارداری وشیردهی ) ، نوجوانان به علت جهش رشد دوران بلوغ ، بیشتر در معرض خطر کمبود اهن وکم خونی ناشی از آن قرار می‌گیرند.

دختران نوجوان به علت شروع عادت ماهیانه و از دست دادن خون بیشتر از پسران نوجوان در معرض خطر کم خونی فقرآهن قراردارند. عادات غذایی غلط مثل مصرف چای بلافاصله پس از غذا و یا مصرف نان‌هایی که درتهیه آنها جوش شیرین به کار رفته وخمیر آنها ورنیامده است، نیز منجر به کمبود اهن می شود.

کم خونی فقرآهن چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

کمبود اهن می‌تواند منجربه تاخیر رشد جسمی ، اختلال در تکامل مغزی ، کاهش بهره هوشی کودکان، کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی شود.

همچنین بهره هوشی کودکانی که دچار کمبود اهن می‌شوند ‪ ۵تا ‪ ۱۰امتیاز کمتر از کودکان غیرکم خون است و کودکان کم خون در مدرسه دچار افت تحصیلی می شوند.

کمبود اهن مقاومت بدن را در برابر عفونتها کاهش می‌دهد و فرد مبتلا به کمبود اهن بیشتر به بیماری‌ها مبتلا می‌شود و دوره بیماری در او طولانی تر است.

درافراد بزرگسالی که دچار کمبود اهن می‌شوند قدرت تمرکزحواس کم می‌شود .این افراد درانجام کارهای روزانه کارایی لازم را ندارند و خیلی زود دچار ضعف وخستگی می‌شوند.

همچنین زنانی که دچارکمبودآهن می‌شوند،اغلب بی‌حوصله هستند ، علاقه ایی به کارکردن ندارند وخیلی زود احساس خستگی می‌کنند که خود موجب کاهش سطح مراقبت در خانواده می‌شود.

اثرات کم خونی در دوران شیرخواری و اوایل کودکی غیرقابل جبران است و با درمان‌های بعدی هم قابل اصلاح نیست. کم خونی مادر باردار به دلیل کمبود اهن سبب تاخیر رشدجنین ،تولد نوزاد باوزن کم (کمتر از ‪۲۵۰۰گرم) وافزایش مرگ ومیر حول وحوش زایمان می‌شود.

ازدست دادن خون به هنگام زایمان برای مادری که دچار کم خونی شدید است بسیار خطرناک است و ممکن است موجب مرگ او شود.

منابع غذایی آهن چیست ؟

جگر ، گوشت ، مرغ،ماهی بهترین منابع غذایی اهن هستند. علاو بر آن، تخم مرغ، غلات و حبوبات مثل عدس ،لوبیا، سبزی ها مثل جعفری ،اسفناج، انواع خشکبار مثل توت خشک،انجیر،کشمش ،خرما وانواع مغزها مثل پسته،بادام ، فندق و گردو ازمنابع خوب اهن بشمار می روند.

بعضی از سبزی‌ها مثل گوجه فرنگی،فلفل دلمه ایی ،کلم ،گل کلم دارای ویتامین هستند واگر همراه باغذا مصرف شوندباعث افزایش جذب اهن غذا می شوند.

میو ه ‌ها به خصوص مرکبات نیز اگر پس از غذا مصرف شوند باعث افزایش جذب اهن وعده غذایی می‌شوند.

اگر گوشت حتی به مقدار کم به غذاهای گیاهی اضافه شود جذب اهن بیشتر میشود . مخلوط کردن مقدارکمی گوشت به سویا جهت تهیه انواع غذاها مثل کتلت ،همبرگر و یا ماکارونی موجب می‌شود اهن بیشتری به بدن برسد.

چگونه باید از کمبود اهن وکم خونی فقراهن پیشگیری کرد؟

تمام افراد خانواده باید دربرنامه غذایی روزانه خود از مواد غذایی اهن دار مثل گوشت قرمز، مرغ،ماهی ،تخم مرغ ، سبزیجات مثل جعفری ،اسفناج وحبوبات مثل عدس و لوبیا استفاده کنند.

همراه باغذا از سالاد شامل گوجه فرنگی ،کاهو،فلفل سبزدلمه ایی ویا سبزی های تازه مثل سبزی خوردن و بعد ازغذا میوه به خصوص مرکبات که حاوی ویتامین ‪ Cمی‌باشد،استفاده کنند.

ویتامین ‪ Cچذب اهن غذا را افزایش می‌دهد کودکان ونوجوانان باید تشویق شوند که بجای مصرف تنقلات تجارتی مثل چیپس ، پفک ونوشابه‌های گازدار از انواع خشکبار مثل برگه‌ها ، توت خشک ،انجیر خشک،کشمش ،خرما و انواع مغزها شامل فندق،پسته ،گردو ،بادام که از منابع خوب آهن هستند استفاده کنند.

ازمصرف چای بلافاصله قبل وبعد ازغذا خودداری کنید وچای را یک تا دوساعت پس از صرف غذا بنوشید.

برای جلوگیری از ابتلا به آلودگی‌های انگلی اصول بهداشت فردی به خصوص شستن کامل دست‌ها با آب وصابون قبل از تهیه ومصرف غذا وپس از هرباراجابت مزاج رارعایت کنید.

هنگام مصرف سبزی‌های خام دقت کنید که کاملا شسته وضد عفونی شده باشد.

از نان‌هایی استفاده کنید که خمیر آن‌ها کاملا ورامده و در تهیه آنها از جوش شیرین استفاده نشده باشد.

خانم‌های باردار باید طبق توصیه پزشک از پایان ماه چهارم بارداری تا ‪۳ ماه پس از زایمان روزانه یک عدد قرص آهن مصرف کنند.

کودکان زیر ‪ ۲سال هم همزمان با شروع تغذیه تکمیلی تا ‪ ۲سالگی طبق توصیه پزشک ازقطره آهن استفاده نمایند.

تغذیه کودک با شیر مادر از بروز کم خونی در شیرخوار جلوگیری می‌کند.آهن موجود درشیر مادر اگر چه کم است ولی از قدرت جذب بالایی برخورداراست به همین دلیل خطر بروز کمبود اهن وکم خونی در کودکانی که با شیرمادر تغذیه می شوند کمتر است

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:59  توسط علي حسيني  | 

بررسی سقط جنین : انواع سقط جنین ، اهمیت ، خطرات ، نگاه اجتماعی و ..

چرا سقط جنین اهمیت دارد؟

حاملگی موفق به بارداری اطلاق می شود که طی آن جنین رشد و تکامل خود را پیدا کرده و ضمن حفظ سلامت مادر منجر به تولد نوزادی سالم شود.
در خلال حاملگی ، سه ماهه اول ، دوم و سوم هر کدام خصوصیات مهم و خاص خود را دارا هستند . هر مرحله دارای عوامل خاص برای مادر و جنین است که می تواند تهدید کننده سلامت آنها باشد.

سقط جنین شایعترین عارضه حاملگی در سه ماهه اول حاملگی می باشد که موجب استرس روحی شدید در زوجهای مشتاق فرزند می شود.
۷۰-۸۰% حاملگی ها به مرحله حیات نمی رسد و براورد می شود ۵۰% بارداری ها قبل از تاخیر در اولین قاعدگی دفع می شوند.

حدود ۲۰-۱۵% بارداری های شناخته شده به سقط جنین منتهی می شوند.
سقط جنین یعنی به مقصد نرسیدن حاملگی و  در واقع یکی از فوریتهای زنان و مامایی می باشد.

عوارض جدی سقط جنین شامل خونریزی ، عفونت ، شوک باکتریال( شوکی که در اثر عفونت ایجاد می شود) می باشند. همچنین خطر مرگ و میر مادر به دنبال سقط جنین وجود دارد .

در بیمارانی که سابقه یک بار سقط جنین داشته اند احتمال سقط جنین در حاملگی بعدی انها حدود ۲۰% است.

پیامدهای سقط جنین برای یک زن چیست؟

به دلیل اینکه در اکثر موارد سقط جنین به هر شکل همراه با خونریزی می باشد ادامه خونریزی به دنبال سقط جنین و یا خونریزی در طی آن می  تواند برای سلامت مادر زیان بار بوده و منجر به کمخونی و مشکلات جسمی و روحی حتی به مرگ مادر منجر شود.

بروز عفونت و زخمهای عفونی در خارج و داخل رحم به دلیل دستکاری های انجام شده در حین ختم حاملگی می تواند منجر به عفونت لوله و چسبندگی داخل رحمی و عقیمی  دائم زن شود.

زنانی که دچار سقط می شوند گرفتار واکنش سوگواری فوق العاده شدیدی می شوند. مهمترین پاسخ با احساس گناه مشخص می شود . کاملا” منطقی است که اگر فرض کنیم این ناراحتی عاطفی با از دست دادن بارداری های مکرر پیچیده تر خواهد شد.

  پدیده سقط جنین چگونه اتفاق می افتد؟

بیش از ۸۰% سقط ها در سه ماهه اول حاملگی رخ می دهد و پس از آن این میزان به سرعت کاهش می یابد. علت بروز سقط جنین همیشه مشخص نیست ولی در ماههای اول حاملگی تقریبا” در همه موارد مرگ جنین ، قبل از سقط جنین صورت می گیرد. به این دلیل بررسی علل سقط جنین شامل تعیین علت مرگ جنین در صورت امکان می باشد.

عوامل ایجاد کننده سقط جنین در زنان به دو دسته عمده تقسیم می شود که عبارتند از :

۱. عوامل جنینی شامل :

الف- نمو غیر طبیعی تخم  که در ۴۰% موارد اختلال رشد منجر به سقط جنین خود به خود می شود.
 ب-  ناهنجاریهای ارثی و ژنتیکی جنین: آمار به دست آمده نشان میدهد حدود ۲۰-۱۵% حاملگی ها منجر به سقط جنین می شود که ۶۰-۵۰% موارد سقط جنین به دلیل ناهنجاری های ارثی و ژنتیکی جنین می باشند.

۲.عوامل مربوط به مادر :

الف- بیماریهای عفونی مادر:  عفونتهای مادری به ویژه سرخچه ، تب مالت و عفونتهای مقاربتی می تواند منجر به سقط جنین شود.
 ب- بیماری های مزمن ناتوان کننده در مادر: بیماری هایی نظیر سل ، سرطان ، افزایش فشار خون ، بیماری کلیوی می تواند منجر به مرگ جنین و سقط جنین شود.
ج – بیماریهای غدد: بیماری های غدد نظیر کم کاری تیروئید ، دیابت قندی می تواند منجر به سقط جنین شود.
د- مصرف دارو و عوامل محیطی: مصرف سیگار ، الکل ، داروهای ضد بارداری و سموم محیطی نظیر سرب ، آرسنیک در مادر می تواند منجر به سقط جنین شود.
ه – عدم پذیرش ایمنی بدن: جنین از لحاظ ژنتیک یک عامل خارجی برای مادر است و بدن مادر بر علیه آن آنتی بادی ساخته و جنین را دفع می نماید. در یک بارداری طبیعی جفت آنتی بادی های متوقف کننده می سازد که مانع دفع جنین می شود
و – ناهنجاری های رحمی: در بعضی زنان نقص تکاملی رحم در دوران جنینی منجر به ایجاد رحم دو شاخ یا یک شاخ و یا انواع ناهنجاری های شکلی رحم می شود که این نقایص می تواند منجر به سقط جنین شود همچنین وجود فیبروم یا چسبندگی رحم نیز می تواند باعث سقط جنین در زن باردار شود.
ز – نارسایی دهانه رحم: باز بودن بیش از حد دهانه رحم به دلیل مادرزادی یا کشش بیش از حد در باز کردن آن در هنگام سقط یا زایمان قبلی منجر به نارسایی و ضعف دهانه رحم شده و می تواند ایجاد سقط خود به خودی نماید. سقط در این موارد معمولا” پس از سه ماهه اول حاملگی اتفاق می افتد .

 خطر سقط جنین با تعداد زایمانها و نیز سن مادر زیاد می شود به طوریکه مطالعات انجام شده نشان می دهد که سقط جنین در زنان باردار زیر ۲۰ سال و بالای ۴۰ سال بیشتر است . همچنین در پدران خیلی جوان یا پیر نیز افزایش سقط جنین مشاهده شده است. بالاخره میزان بروز سقط با حامله شدن خانمها در عرض سه ماه پس از زایمان افزایش می یابد.

انواع سقط جنین چیست؟

بروز سقط جنین در زنان اکثرا” به صورت خود به خودی اتفاق می افتد .مگر اینکه سقط به طور عمدی انجام شود
زمانی که سقط خود به خودی بدون استفاده از راههای دارویی یا مکانیکی برای تخلیه رحم صورت می گیرد به آن سقط خود به خودی اطلاق می شود. در این حالت پس از مرگ جنین در داخل رحم خونریزی در داخل بافت رحم اتفاق می افتد و تخم از دیواره رحم جدا می شود و انقباضات رحم را تحریک کرده که در نهایت منجر به دفع محصولات حاملگی می شود.

در زنان باردار همه این مراحل ذکر شده در بالا به دنبال هم اتفاق نمی افتد و ممکن است هر زن در یکی از این مراحل متوقف شده و دچار خونریزی شود به همین دلیل سقط خود به خودی به موارد ذیل تقسیم بندی می شود.

۱.     تهدید به سقط
۲.     سقط غیر قابل اجتناب
۳.     سقط ناقص
۴.     سقط کامل
۵.     سقط فراموش شده
۶.     سقط مکرر

 در موارد تهدید به سقط مقدار خونریزی زنانه و درد شکمی بسیار کم ، علائم بارداری پابر جا و حاملگی ممکن است ادامه یابد.
در سقط غیر قابل اجتناب، بیمار  آبریزش داشته و دهانه رحم باز می شود . بنابر این سقط جنین غیر قابل اجتناب است.
در سقط جنین ناقص دهانه رحم کاملا” باز بوده و خونریزی زیاد و دردهای انقباضی در زیر شکم وجود دارد در این حالت مقداری از محصولات حاملگی دفع شده اما چون مقدار زیادی از این محصولات در رحم باقی می ماند سقط ناقص است.
 در سقط کامل به دنبال خونریزی قبلی که رخ داده است محتویات رحم به طور کامل خارج شده است.

در سقط فراموش شده جنین مرده است ولی برای مدتی (حتی ماهها) در رحم باقی مانده و هنوز دفع نشده است در این حالت علائم حاملگی نیز ناپدید شده اند.

 سقط مکرر یا عادتی :

بیشتر از سه سقط جنین پشت سر هم را که احتمالا” در اثر یک علت مشترک رخ داده سقط مکرر گویند.

 سقط عمدی در چه مواردی اتفاق می افتد؟

سقط جنین عمدی به معنای ختم حاملگی با دارو یا عمل جراحی قبل از زمانی است که جنین بتواند زنده متولد شود این سقط به دو دسته تقسیم می شود:

۱-     سقط غیر قانونی
۲-     سقط درمانی

از آنجایی که سقط جنین در بعضی موارد جهت پیشگیری از صدمات جدی یا دائمی به مادر یا جهت حفظ زندگی یا سلامت مادر قابل اجرا می باشد لذا سقط جنین عمدی از سال ۱۹۷۳ تاکنون مرجعیت پیدا کرده است.

سقط درمانی یکی از انواع سقط جنین عمدی بوده که به منظور حفظ سلامت مادر در موارد ذیل انجام می شود:

۱-  زمانی که ادامه حاملگی زندگی مادر را به مخاطره می اندازد یا شدیدا” به سلامت او صدمه وارد می کند.
۲-  زمانی که ادامه حاملگی منجر به تولد نوزادی با ناهنجاریهای فیزیکی شدید یا کند ذهنی می گردد.

سقط جنین غیر قانونی در واقع سقط جنین هایی است که توسط پزشکان غیر مسئول ، افراد غیر پزشک و با استفاده از امکانات غیر قانونی صورت می گیرد و اکثرا” توسط شخصی انجام می گیرد که مورد تایید قانون کشور نمی باشد . این گونه سقط های غیر قانونی اغلب با خونریزی شدید ، عفونت ، شوک عفونی و نارسایی حاد کلیه همراه هستند و در اکثر موارد منجر به مرگ مادر می شوند.

در هر کشور مباحث مذهبی و قومی قابل توجهی درباره سقط جنین غیر قانونی یا عمدی وجود دارد و در اکثر قوم ها و مذاهب از جمله دین اسلام انجام سقط جنین عمدی حرام می باشد.

روشهای تشخیص سقط جنین چیست؟

شایعترین علامت و نشانه سقط جنین وجود خونریزی واژینال می باشد.


خونریزی واژینال در زنان باردار در اوایل حاملگی ۴ علت شناخته شده دارد که عبارتند از :

۱-     بچه انداختن یا سقط جنین
۲-     حاملگی خارج رحمی
۳-     بیماری جفت ( بچه خوره یا مول)
۴-     ضایعه بافت دهانه رحم یا مهبل

بروز هرگونه خونریزی واژینال در زنان باردار غیر طبیعی است و بایستی علت خونریزی واژینال توسط پزشک یا ماما بررسی شود ولی در اکثر موارد خونریزی در سه ماهه اول حاملگی نشان دهنده سقط جنین می باشد .

بر حسب نوع سقط جنین علائم ایجاد شده متفاوت است بطوریکه :

در تهدید به سقط مقدار خونریزی واژینال بسیار کم و حتی در حد لکه بینی می باشد .
در سقط ناقص یا غیر قابل اجتناب خونریزی واژینال اغلب زیاد و دردهای انقباضی در زیر شکم همراه با انقباضات رحمی وجود دارد . ممکن است مقداری از محصولات حاملگی دفع شوند.

در سقط کامل خونریزی واژینال زن باردار زیاد و محتویات رحم کاملا” خارج می شود.
در سقط عفونی که اغلب بعد از سقط جنین ناقص یا دستکاری رحم تحت شرایط غیر بهداشتی رخ می دهد علاوه بر درد و خونریزی بسیار شدید ، تب و ترشح بدبو نیز وجود داشته و ممکن است علائم شوک عفونی نیز بروز کند.

در سقط فراموش شده به دلیل مرگ جنین ، جفت فعالیت خود را از دست داده و بنابر این علائم حاملگی نظیر ویار حاملگی ، تغییر رنگ نوک پستان ها و … از بین می رود. علاوه  بر این زن باردار احساس سنگینی در لگن کرده و رشد رحم او متوقف می شود. ترشحات مهبلی در این نوع سقط جنین اکثرا” آبکی و قهوه ای رنگ ( به رنگ خون مانده ) می باشد.

در سقط مکرر مهمترین علامت وجود خونریزی و خارج شدن محصولات حاملگی سه بار یا بیشتر در سه بارداری می باشد.

برای زن بارداری که دچار علائم سقط جنین شده است چه کار می توان کرد؟

در صورت وجود هر گونه خونریزی واژینال در دوران بارداری فورا” زن باردار را نزد پزشک ببرید.
در صورت وجود لکه بینی بدون درد با پزشک وی مشورت کنید .
در صورت توصیه پزشک به استراحت در منزل به محض افزایش میزان خونریزی یا ادامه خونریزی پس از استراحت ، زن باردار را به بیمارستان ببرید.
در صورت وجود خونریزی همراه با درد و حساسیت شکمی حتما” زن باردار را به بیمارستان ببرید.

خانمی که علائم بروز سقط جنین را دارد پس از مراجعه به پزشک بهتر است استراحت در بستر داشته و با آنها مشاوره انجام شود.
در صورتیکه گروه خون مادر منفی است بایستی پس از سقط جهت تزریق آمپول روگام با پزشک مشورت شده و اقدام لازم انجام شود.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:59  توسط علي حسيني  | 

اولین اقدامات درمانی و مراقبتی در اشخاصی که با تصادفات رو به رو می شود

DRABC اولین اقدامات درمانی و مراقبتی می باشند که هر شخصی که با تصادفات رو به رو می شود باید آنها را در نظر داشته باشد .

افراد با تجربه در زمینه کمکهای اولیه – خدمه آمبولانس – پرستاران و متخصصین پزشکی – همه از این عبارت DRABC با خبر و مطلع هستند .

( خطر = D   ، واکنش = R   ،  راه هوایی Air Way=  A ،  تنفس Breathing  =   B ، گردش خون Circularation  =  C  )

 

D  :

·           توصیه به خود شما : هیچ وقت خود را در معرض خطر قرار ندهید .

·           توصیه به دیگران : اجازه ندهید که بینندگان و ناظران سانحه در معرض خطر قرار بگیرند.

·           خطر تلفات را کم کنید و یا افراد صدمه دیده را از معرض خطر دور نگهدارید .

 

R  :

·  به آرامی فرد صدمه دیده را تکان بدهید و او را با صدای بلند مخاطب قرار دهید تا    عکس العمل و واکنش او را دریابید البته در کودکان و نوزادان این کار را انجام ندهید .

·          آیا مصدوم هوشیار است ؟

·          آیا مصدوم خواب آلود و یا گیج و سراسیمه است ؟

·          آیا مصدوم بی هوش است  ( غش کرده است ) اما واکنش نشان می دهد ؟

·          آیا مصدوم بیهوش است و واکنش هم ندارد ؟

·          اگر مصدوم  بیهوش است او را در وضعیت مناسب قرار دهید .

 

A  :

·          آیا راه هوایی باز و تمیز است ؟

·          آیا تنفس بیمار پر سر و صدا است ؟

·          آیا عامل بالقوه انسداد راه هوایی وجود دارد ؟ ( مثلاً خون )

·          اگر چنین است راه هوائی را باز و تمیز کنید .

 

B  :

·          به سینه بیمار نگاه کنید آیا بالا و پائین می شود ؟

·          به صدای تنفس گوش دهید آیا نفس می کشد ؟

·          با گذاشتن دست در پائین قفسه سینه حرکت تنفس را احساس کنید .

·          اگر تنفس وجود ندارد ۲ تنفس فعال به بیمار بدهید و در صورت عدم پاسخ بیمار شروع کنید به تنفس دهان به دهان  .

 

C   :

·          آیا نبض کاروتید دارد ؟

·          آیا این نبض قوی است ؟

·          آیا منظم است ؟

·          آیا خون زیادی از دست رفته است ؟

·          اگر هیچ نبضی وجود ندارد باید CPR ( عملیات احیاء ) را شروع کنید .

 

     اگر مصدوم هوشیار است ( نسبت به وضعیت خود مطلع است )‌ آنگاه آسیبها و ناخوشی مصدوم را درمان کنید (البته با توجه به علائم و نشانه های بیمار ).

     همراه مصدوم بمانید و با تلفن و یا سریعترین وسیله درخواست کمک کنید .

     اگر بیمار هوشیار نیست ولی تنفس خودبخودی دارد ( وضعیت تنفسی اش خوب است ) او را در وضعیت و موقعیت مناسب قرار داده و به درمان    آسیب هایش ( البته در حد امکان ) بپردازید .

     اگر مصدوم بیهوش است و تنفس هم ندارد او را به پشت خوابانده و شروع به احیاء بیمار نمائید ( CPR  ) و یا تنفس دهان به دهان هر کدام که لازم باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:58  توسط علي حسيني  | 

اورژانس های دندانپزشکی در اطفال

عواملی نظیر زمین خوردن،‌ورزش، سقوط از پله، ضربه به دهان هنگام آب خوردن از شیر آب ….. سبب وارد شدن آسیب سر و صورت می گردد.

از صدمات وارده به ناحیه سر و صورت، وارد آمدن ضربه به دندانهای کودکان بسیار شایع تر است. در تمام سنین ضربه در پسرها شایع تر از دخترها می باشد. عواملی مثل جلو زده بودن دندانهای بالا و باز بودن لب ها هم این امر را تشدید می کند.

شکستن اجسام سخت

از جمله آسیب های موجود، وارد آمدن فشار زیاد به دندان،‌هنگام شکستن پسته، فندق و … با دندان می باشد. در صورت شکستن دندان پس از اعمال فشار زیاد روی آن،‌حتماً باید جهت درمان کودک را به دندانپزشک ارجاع داده و منتظر درد گرفتن دندان کودک نباشیم.

ضربه

گاهی در اثر ضربه های خارجی، لبه دندان شکستگی پیدا می کند. شکستگی لبه دندان هر اندازه که باشد. لازم است جهت ترمیم دندان، کودک را نزد دندانپزشک فرستاد. زیرا بر اثر باز شدن عاج دندان به تدریح مواد آلوده کننده وارد مغز دندان شده و حیات دندان را به خطر می اندازد.

جابجایی دندان

در موارد شدیدتر ممکن است دندان دچار لقی شده، یا به داخل استخوان فک فرو رفته، و یا از جای خود بیرون زده باشد. در مواردی لثه دچار پارگی و خونریزی می شود،‌و یا در قسمتی از دهان کبودی ایجاد می شود.

گاهی شدت ضربه به حدی است که علاوه بر دندانها، استخوان فک نیز دچار شکستگی می شود. در همه این موارد باید کودک را سریعاً به نزد دندانپزشک برد.

بیرون افتادن دندان از دهان

یکی از مسایلی که در هنگام ضربه به دندانها رخ می دهد،‌ بیرون افتادن دندان از دهان است. در این مواقع حفظ دندان دایمی کودک بستگی به اقدامات صحیحی دارد که بلافاصله پس از بیرون افتادن دندان انجام می دهیم.

متأسفانه تا کنون تعداد زیادی از دندانهای دایمی کودکان در اثر ناآشنایی به این امر از دست رفته است.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:57  توسط علي حسيني  | 

اورژانس روانپزشکی (Psychiatric emergency) چیست ؟

اورژانس روانپزشکی (Psychiatric emergency)

هر رفتار غیرمعمول، اختلال خلق یا تفکر که اگر بسرعت مورد توجه قرار نگیرد، ممکن است منجر به آسیب به خود یا دیگران شود. 

علل اورژانس‌های روانپزشکی

معمولاً در زمینة یک اختلال روانپزشکی مزمن
G.M.C
Drug reaction or intoxication
بدنبال یک حادثه، جنایت یا آگاهی از بیماری جسمی خطرناک، از نظر روانی تحت فشارقرارگرفتن 

محل وقوع:

منزل، خیابان، درمانگاه سرپایی، بخشهای بستری روانی یا مدیکال یا جراحی یا بخشهای اورژانس.

فراوانترین تظاهرات بالینی:

Anxiety or Agitation
رفتار یا تهدید به Suicide یا Assaultive
رفتار سایکوتیک
مسائل ناشی از دارو یا بیماری جسمی 
 
 اپیدمیولوژی

M = F

Single > Married

Suicidal ۲۰%، ۱۰% رفتار خشونت‌آمیز

شایعترین تشخیص‌ها: اختلالات خلقی، اسکیزوفرنی، وابستگی به الکل.

۴۰% نیاز به بستری

اکثر مراجعات در ساعات شب   

ا صول اساسی روانپزشکی اورژانس

الف) رویکرد (Approach):

    – فقدان وقت قبلی ملاقات

    – مراجعه در هر ساعتی از شبانه‌روز

    – اغلب تهدیده‌کننده (Threatening)

    – اغلب خواهان درمان نیستند

    – مراجعه چند مورد با یکدیگر بطور همزمان 
  

ب) ارزیابی اولیه و Management:

    I: محافظت از خود:

          الف) حتی‌المقدور قبل از ملاقات با بیمار وی را بشناسید و بیشتر راجع  به او بدانید

          ب) کار مهار فیزیکی را به کسانی واگذارید که در این مورد آموزش  دیده‌اند

          ج) به ایمنی محیط فیزیکی توجه کنید (دسترسی به در، اشیاء داخل  اطاق)

          د) درصورت لزوم از دیگران بخواهید که در نزدیکی حضور داشته  باشند

          ه) سعی در برقراری اتحاد درمانی داشته باشید (مثل عدم تهدید یا  رویارویی با بیمار پارانوئید) 
 

    II:  پیشگیری از آسیب:

          الف) ضمن ارزیابی به هر طریق ممکن از آسیب‌زدن بیماران به خود  جلوگیری کنید

          ب) خطر Violence را ارزیابی کنید.

                ۱. به بیمار بگویید که خشونت قابل قبول نیست

                ۲. رویکرد به بیمار بایستی غیرتهدیدکننده باشد

                ۳. به بیمار اطمینان و آرامش دهید

                ۴. دارو پیشنهاد کنید

                ۵. به بیمار بگویید در صورت لزوم از مهار فیزیکی یا اطاق    انفرادی (Seclusion) استفاده خواهد شد.

                ۶. گروهی را برای مهار فیزیکی آماده داشته باشید ومرتب علایم    حیاتی را کنترل کنید

                ۷. ضمن مهار بیماران، به دقت مراقب آنها باشید و مرتب علایم    حیاتی را کنترل کنید.

                بلافاصله طرح رویکردی دیگر (نظیر دارو) را بریزید
 

    III.  اختلال  شناختی ناشی زا G.M.C (نادیده انگاشتن آن بزرگترین اشتباه است)

    IV سایکوز در حال وقوع (Impending psychosis)

خشونت (Violence) و رفتار تهاجمی) (Assaultive Behav.

اولین اقدام: تعیین علت   تعیین مسیر درمان

    پیش‌بینی خشونت و رفتار تهاجمی مشکل است ولی ترس مردم از همة‌ بیماران روانی نامتناسب است و فقط تعداد کمی از بیماران روانی برای دیگران واقعاً خطرناک هستند.   
 

ارزیابی و پیش‌بینی رفتار خشن

الف) علایم خشونت قریب‌الوقوع:

  ۱. اعمال خشونت‌آمیز اخیر

  ۲. تهدید کلامی

  ۳. حمل سلاح

  ۴. Progressive psychomotor agitation

  ۵. مسمومیت با الکل یا سایر مواد

  ۶. ویژگیهای پارانوئید در بیمار سایکوتیک

  ۷. توهمات شنوایی آمرانه خشن

  ۸. بیماریها مغزی (بویژه فرونتال)

  ۹. Catatonic excitement

  ۱۰. اپیزودهای Manicخاص،

  ۱۱. بعضی اپیزودهای افسردگی Agitated

  ۱۲. اختلال شخصیت (خشم، اختلال کنترل تکانه)  

ب) خطر خشونت را ارزیابی کنید

تفکر، میل، قصد و طرح خشونت

ویژگیهای دموگرافیک: ۱) جنس مرد ۲) سن (۲۴-۱۵ ساله) ۳) Low SES ۴)Few social support
سابقه بیمار:‌ خشونت قبلی،‌رفتار ضداجتماعی، عدم کنترل Impulse (مثل قماربازی، سوءمصرف مواد، خودکشی یا خودآزاری، سایکوز)
استرسورهای آشکار: (تعارضات زناشویی، Loss) 

تشخیص افتراقی

خشونت غیرقابل کنترل ثانوی به استرسهای بین‌فردی
اختلال شخصیت آنتی‌سوشیال، پارانوئید
Impulse control disorder
اختلال هذیانی دمانس
اسکیزوفرنی
Sexual disorder
BMD
›Cerebral infections or neoplasms
Alcohol intoxication
T.L.E 

خصوصیاتی که به علت طبی اختلال روانی دلالت دارند

شروع حاد (ظرف چند دقیقه تا چند ساعت)
اولین دوره بیماری
سن پیری
وجود بیماری جسمی
سوءمصرف مواد
اختلال ادراکی غیرشنیداری (مثل توهم بینایی)
نشانه‌های نورولوژیک
علائم کلاسیک در MSE: کاهش سطح هوشیاری، Disorientation، اختلال حافظه،‌ اختلال توجه و تمرکز، اختلال در محاسبه (Concreteness
اختلال حرکتی یا Gait
Constructional apraxia
ویژگیهای کاتاتونیک  

درمان

مهار فیزیکی: وقتی که بیمار آنقدر خطرناک باشد که تهدیدی جدی به شمار آید و با روش دیگری قابل کنترل نباشد.
روشهای مهار فیزیکی:
    – استفاده از حداقل ۴ نفر

    – توضیح به بیمار

    -دودست و دو پا

    – کنترل مرتب مهارها

    – استفاده از دارو

    – استفاده از مهار چرمی

    – یک نفر همیشه در معرض دید بیمار باشد و اطمینان بخشی

    – سر کمی بالاتر از تنه

    – شروع مداخلة کلامی

    – پس از آرام شدن، مهارها را به فاصلة ۵  دقیقه بردارید. 
 

درمان دارویی
 

بسته به علت متفاوت است:

استفاده از هالوپریدول ۱۰-۵ میلی‌گرم هر نیم تا یکساعت
بنزودیازپین‌ها: دیازپام ۱۰-۵ میلی‌گرم و لورازپام ۴-۲ میلی‌گرم
آنتی‌هیستامین‌ها مثل دیفن‌هیدرامین یا پرومتازین 

روان‌درمانی

همدلی یا Empathy
کمک به افزایش اعتماد به نفس بیمار، پرهیز از برخوردهای اهانت‌آمیز
گوش کردن فعال که باعث برون‌ریزی یا abreaction 
 

خودکشی یا Suicide

نگرشهای متفاوت به خودکشی:

Stoics (رواقیون): آخرین عمل یک انسان آزاد

کلیسای کاتولیک و اسلام: خودکشی یک گناه

Emile Durkheim: خودکشی یک کردار اجتماعی 

اکثر محققین غربی:‌ خودکشی پدیده‌ای پیچیده Biopsychosocial

تعریف Edwin Shneidman

عمل آگاهانة نابودسازی بدست خود، که در بهترین مفهوم می‌توان آنرا یک ناراحتی چندبعدی در انسان نیازمندی دانست که برای مسئلة مشخصی، خودکشی را بهترین راه‌حل می‌داند.

بنابراین خودکشی یک عمل تصادفی یا بی‌معنی نیست. 

اپیدمیولوژی

نهمین علت مرگ در آمریکا: هر ۲۰ دقیقه یک نفر، سالی ۳۰۰۰۰ خودکشی موفق.

آمار سازمان ملل: میزان خودکشی از ۱۰ در صدهزار تا ۲۵ در صدهزار در کشورهای مختلف متفاوت است.

اقدام به خودکشی ۱۰-۸ برابر خودکشی موفق

عوامل مرتبط

جنس:  خودکشی موفق در مردان ۳ برابر زنان است                                 
        اقدام به خودکشی در زنان ۴ برابر مردان است

۲.   روشها: مردها عمدتاً اسلحة گرم،‌دارزدن، پریدن از بلندی

زنها عمدتاً داروها و سموم

سن: سن    افزایش میزان خودکشی
در افراد مسن خودکشی کمتر ولی موفق‌تر است.
 خودکشی سومین علت مرگ در گروه سنی ۲۴-۱۵ سال. 
 

۴. مذهب: افزایش میزان ایمان و اعتقاد باعث کاهش میزان خودکشی می‌شود.

۵. وضعیت تأهل: ازدواج + بچه‌دار شدن کاهش خطر خودکشی می‌شود.   متآهل > مجرد > مطلقه و بیوه

۶. شغل: کار و شغل محافظی در مقابل خطر خودکشی، بعضی مشاغل در خطر بیشترند: پزشکان بویژه روانپزشکان، چشم‌پزشکان و متخصصین بیهوشی.  
 

۷. سلامت جسمی:

در ۵۱-۱۱% تمام موارد خودکشی، بیماری جسمی عامل مهمی شناخته شده.

 هفت بیماری CNS خطر خودکشی را افزایش می‌دهند (ارتباط با بیماری خلقی): اپی‌لپسی، M.S، تروما،‌CVA، هانتینگتون، دمانس و AIDS.
 
    
عوامل مربوط به بیماری که در خودکشی و اقدام به آن نقش داشته‌اند:

۱) عدم تحرک

۲) درد مقاوم به درمان

۳) بدریختی بویژه در زنان (disfigurement)

اثرات ثانویه بیماری:

۱) اختلال در روابط

۲) از دست دادن موقعیت شغلی

۳) اثرداروها    
 

۸.    سلامت روانی:

عوامل مهم روانی در خودکشی:

۱) سوءمصرف مواد

۲) افسردگی

۳) اسکیزوفرنی

  ۹۵% کسانی‌که خودکشی یا اقدام به خودکشی دارند، یک اختلال   روانی دارند:

 افسردگی (۸۰%)، اسکیزوفرنی (۱۰%)، دمانس یا دلیریوم (۵%)،  وابستگی به الکل (۲۵%)

خطرخودکشی در مبتلایان به افسردگی ۱۵%، خطرخودکشی در  مبتلایان به سابقة اعمال خشونت‌آمیز یا رفتار Impulsive: ۲۵%

  بیماران روانی: خطر خودکشی در بیماران روانی ۱۲-۳ برابر بیش از افراد غیربیمار 

سبب شناسی

الف) عوامل اجتماعی:

نظریة دورکهایم: تقسیم خودکشی به سه طبقة اجتماعی

   ۱) خودخواهانه (Egoistic): شخص فاقد رابطة قوی با هیچ گروه اجتماعی

   ۲) دیگرخواهانه (Altruistic): همبستگی افراطی فرد با یک گروه اجتماعی

   ۳) بی‌هنجاری (Anomic): آشفتگی همبستگی اجتماعی، پس از تغییرات وسیع اقتصادی، بی‌ثباتی اجتماعی، فروپاشی ارزشها

  

ب) عوامل روانشناختی:

 فروید: خودکشی بازتاب نوعی پرخاشگری نسبت به Introjected loved object
 Menninger: نوعی دیگر‌کشی معکوس ناشی از خشم فرد نسبت به شخص دیگر
 نظریات جدید: فقدان وجود ساختار شخصیتی یا دینامیک خاص مرتبط با خودکشی، تخیلات و فانتزیهای افرادیکه خودکشی کرده‌اند. 
 ۱. آرزوی انتقام، قدرت، کنترل یا مجازات

 ۲. آرزوی جبران، فداکاری یا کفاره

 ۳. آرزوی فرار یاخواب

 ۴. آرزوی نجات یافتن، تولد دوباره، اتحاد مجدد با یک عزیز از دست رفته،

 ۵. آرزوی حیاتی تازه

Beck: ناامیدی، یکی از دقیق‌ترین شاخصهای خودکشی است. 
 
  

ج) عوامل فیزیولوژیک:

 - ژنتیک: خطر خودکشی در بستگان درجة یک بیماران روانی، ۸ برابر است.

 - نوروشیمی: کاهش سروتونین (۵HIIA) در CSF باعث افزایش خطر خودکشی می‌شود.  
 

پیش‌بینی خطر خودکشی

عوامل مرتبط با خطر خودکشی به ترتیب تقدم:

سن
وابستگی به الکل
تحریک، خشم، تهاجم
رفتار Suicidal قبلی
جنسیت مذکر
عدم تمایل به قبول کمک
طولانی بودن دورة افسردگی کنونی
سابقة بستری روانپزشکی
فقدان یا جدایی اخیر
افسردگی
از دست دادن سلامت جسمی
بیکاری، بازنشستگی
مجرد، بیوه یا مطلقه 

ارزیابی خطر خو دکشی

متغیر   پرخطر   کم‌خطر

الف)اطلاعات دموگرافیک و نمودار اجتماعی

سن   < ۴۵ سال  > ۴۵ سال

جنس   مذکر   مؤنث

تأهل   مطلقه، بیوه  متأهل

اشتغال   بی‌کار   شاغل

روابط بین‌فردی  Conflictual  Stable

زمینة خانوادگی  Conflictual  Stable

  

متغیر   پرخطر   کم‌خطر

ب ) سلامتی

جسمی   بیماری مزمن  تندرست

مصرف‌زیاددارو یا مواد مصرف کم‌دارویامواد

روانی   افسردگی شدید  افسردگی خفیف

 سایکوز   نوروز

 اختلال‌شدید‌شخصیتی شخصیت نرمال

 ناامیدی   خوشبینی 
  

متغیر   پرخطر   کم‌خطر

ج) فعالیت Suicidal

افکار خودکشی  فراوان، شدید، طولانی کم، خفیف، گذرا

اقدام به خوکشی چندین بار   نخستین اقدام

طرح‌ریزی شده  Impulsive

 روش‌خودکشی‌مهلک روش‌خودکشی‌کم‌خطر

 و دردسترس  و کم‌دسترس 
  

متغیر   پرخطر   کم‌خطر

د) منابع (Resources)

شخصی   پیشرفت ناچیز  پیشرفت خوب

 بینش ضعیف  بینش کافی

اجتماعی  Poor rapport  Good rapport

 Socially isolated    Socially integrated

   خانوادة Unresponsive  خانوادة دلسوز 
 

درمان

اکثر موارد خودکشی در بیماران روانی قابل پیشگیری‌ است.
ارزیابی یا درمان ناکافی با خودکشی مرتبط است.

مهم‌ترین تصمیم: بستری کردن یا نکردن بیمارانی که افکار خودکشی دارند. 
همه نیاز به بستری ندارند.

۱) فقدان حمایت اجتماعی یا خانوادگی کافی

۲) سابقة رفتار Impulsive

۴) نقشه و طرح انجام خودکشی
 

چند روش پیشگیری

۱) تعدیل محیط پراسترس

۲) جلب کمک همسر، دوستان یا کارفرما

 ۳) جستجوی شکایت منطقی بیمار و حمایت واقع‌گرایانه

 ۴) پیشنهاد راه‌حل‌های‌ دیگر به‌جای خودکشی

- بستری کردن هر بیماری که اقدام به خودکشی داشته صرفنظر از میزان کشنده بودن روش خودکشی

    – درمان بیماری زمینه‌ای: درمان دارویی، روان‌درمانی حمایتی

    – پرهیز از تصمیم‌گیری در هنگام افسردگی Suicidal

    – دقت و مراقبت کافی در هنگام بهبودی اولیه (Paradoxical suicide)

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:57  توسط علي حسيني  | 

اسهال کودکان و راه های درمان آن

● ارائه پنج راه کار کلیدی برای درمان اسهال کودکان
یکی از بیماری هایی که درصد بالایی از مراجعه بیماران به ویژه کودکان را به مراکز درمانی تشکیل می دهد، اسهال است. اسهال از علل عمده بیماری و مرگ و میر میان کودکان در کشورهای درحال توسعه به حساب می آید و حدود ٨٠ درصد مرگ های ناشی از اسهال در سال اول زندگی کودکان رخ می دهد و علت اصلی مرگ هم کم آبی بدن به دلیل از دست رفتن آب و املاح در مدفوع اسهالی است. علاوه بر این، بیماری اسهال، مشکلات اقتصادی فراوانی را نیز به جامعه تحمیل می کند.

 در بسیاری از کشورها بیش از یک سوم تخت های بیمارستانی در بخش اطفال از سوی کودکان دچار اسهال پر می شود. علاوه بر هزینه های بستری و درمان، اسهال در افراد بزرگسال نیز موجب کاهش نیروی کار و ضررهای اقتصادی می شود. خوشبختانه با روش های ساده می توان از این بیماری پیش گیری کرد و هزینه های بستری و درمان را کاهش داد.
دکتر آقایی، متخصص کودکان در گفت وگو با ما می گوید: طبق تعریف هرگاه فردی در طی یک شبانه روز یا ٢۴ ساعت، ٣ بار دفع مدفوع به صورت آبکی و شل داشته باشد، دچار اسهال است. البته شیرخواران که فقط از شیر مادر تغذیه می کنند، ممکن است به طور معمول چندین بار در روز دفع مدفوع نرم داشته باشند. در این موارد بروز تغییراتی مانند افزایش دفعات دفع و آبکی تر شدن مدفوع، ملاک ما در تشخیص اسهال هستند. به طور متوسط هر کودک زیر ۵ سال بیشتر از سه بار در سال دچار اسهال می شود که گاهی در بعضی مناطق به ٩ بار در سال نیز می رسد.
● این بیماری را بشناسیم
بیشتر حملات اسهال در ٢ سال اول زندگی و بیشتر در زمانی که تغذیه کمکی به همراه شیر مادر آغاز می شود (بین ۶ تا ١١ ماهگی) اتفاق می افتد. تنوع آب و هوا هم در بروز اسهال دخالت دارد. در مناطق دارای آب و هوای معتدل، بیماری اسهال بیشتر در فصول گرم رخ می دهد. در حالی که بعضی از انواع اسهال های ویروسی، بیشتر در زمستان دیده می شود. دکتر آقایی در ادامه می گوید: اسهال یک علت عمده سوءتغذیه در کودکان است زیرا بیمار اسهالی، هم کمتر غذا می خورد و هم این که روده بیمار از قدرت کمتری برای جذب مواد غذایی برخوردار است و این درحالی است که به دلیل ابتلا به عفونت، نیاز کودک به مواد غذایی بیشتر است.

 بنابراین اگر اسهال طولانی شود، اثرات واضحی در رشد و نمو کودک خواهد داشت. برای پیش گیری از اسهال و کاهش شدت و موارد آن باید با راه های انتقال بیماری آشنا شویم. عوامل عفونی ایجادکننده اسهال معمولا به طریق مدفوعی، دهانی انتقال می یابد.

 یعنی بر اثر خوردن آب و مواد غذایی آلوده به مدفوع و یا تماس مستقیم با مدفوع آلوده، عامل بیماری زا وارد بدن فرد سالم می شود. برخی روش ها و عادات غلط زندگی هم انتقال عوامل عفونی را تسهیل می کنند و خطر ابتلا به اسهال را افزایش می دهند. برخی از این عادات عبارتند از:
١ – نبود تغذیه انحصاری با شیر مادر در ۴ تا ۶ ماه اول زندگی: مطالعات زیادی نشان داده اند که خطر ابتلا به اسهال در ۶ ماه اول زندگی در کودکانی که شیر مادر نمی خورند به مراتب بیشتر از کودکانی است که تنها از شیر مادر تغذیه می کنند.
٢ – استفاده از بطری شیر: بطری شیر به راحتی آلوده می شود و تمیز کردن آن به طور کامل هم مشکل است.
٣ – استفاده از غذای نگهداری شده در دمای اتاق: اگر غذا در دمای اتاق نگهداری شود، در عرض چند ساعت باکتری ها در آن شروع به رشد می کنند.
۴ – استفاده از آب آلوده: ممکن است منبع آب آلوده باشد و یا این که در منزل هنگام مصرف، آب آلوده شود. آب را حتما در ظروف درپوش دار نگهداری کنید و مراقب باشید هنگام مصرف آب، دست هایتان آلوده نباشد.
۵ – دفع نکردن بهداشتی مدفوع: برخلاف باور عمومی که مدفوع شیرخواران را بی خطر وعاری از آلودگی می دانند، مدفوع شیرخواران ممکن است حاوی مقادیر زیادی ویروس و یا باکتری بیماری زا باشد. مدفوع حیوانات نیز عامل انتقال بیماری است.
● از این بیماری بترسیم
برخی کودکان به دلایلی در برابر ابتلا به اسهال مستعدتر هستند و در صورت برخورد با عامل بیماری زا، تعداد دفعات ابتلا به بیماری و شدت و مدت آن، در آن ها بیشتر است. دکتر آقایی در ادامه می افزاید: به عنوان مثال شیر مادر یک غذای سالم و بدون آلودگی است و حتی بعضی از موادی که در شیر مادر ترشح می شوند سیستم ایمنی و دفاع بدن کودک را تقویت و از ابتلا به برخی بیماری ها جلوگیری می کنند. در کودکان کمتر از ٢ سال که از شیر مادر استفاده نمی کنند، احتمال ابتلا به بیماری بیشتر می شود. سوء تغذیه عامل دیگری است که با تضعیف سیستم دفاعی بدن، میزان ابتلا به بیماری و شدت آن و نیز میزان مرگ و میر ناشی از بیماری را افزایش می دهد.با توجه به این که اسهال خیلی وقت ها به بستری شدن در بیمارستان نیاز ندارد و پس از بازگشت از مراکز درمانی، ادامه درمان در منزل انجام می گیرد، نحوه برخورد با اسهال در منزل از اهمیت بسیاری برخوردار است، در این شرایط سه نکته را در نظر داشته باشید: اول این که به منظور پیش گیری از کم آبی بدن، کودک باید بیشتر از همیشه مایعات دریافت کند. شما می توانید از مایعات مختلفی مثل لعاب برنج، سوپ، دوغ و همچنین آب خالص استفاده کنید. مصرف O.R.S هم بسیار مفید و موثر است. در ضمن شیرخوار باید به طور مداوم از شیر مادر استفاده کند. توصیه می شود از مصرف مایعات خیلی شیرین اجتناب کنید چون ممکن است وضعیت اسهال کودک را بدتر کند.دوم این که برای پیش گیری از سوء تغذیه، کودک باید مقدار زیادی مواد مغذی دریافت کند. شیر مادر باید به دفعات و بدون وقفه به کودک بیمار خورانده شود و در کودکان بالاتر از ۶ ماه از غذای کمکی نرم یا نیمه جامد هم باید استفاده شود. بهتر است مقدارکمی نمک هم به غذا اضافه کنید. توجه داشته باشید که کودک هرچقدر میل دارد می تواند غذا بخورد، تقریبا ۶ بار در روز مناسب به نظر می رسد. البته ممکن است کودک اشتهایی به غذا نداشته باشد که در این صورت غذا دادن به وی به حوصله، صبر و ابتکار والدین نیاز دارد. شما می توانید حجم غذا را کمتر و دفعات آن را بیشتر کنید. پس از قطع اسهال هم توصیه می شود تا ٢ هفته کودک یک یا ٢ وعده غذای بیشتر دریافت کند و سوم هم این که در صورتی که حال کودک بهتر نشد و یا علایم کم آبی در وی بروز کرد، باید او را به مراکز درمانی برسانید. در مواردی که کودک دفع مدفوع آبکی خیلی زیادی دارد و یا دچار استفراغ مکرر است، از شدت ضعف و بی حالی توان خوردن و آشامیدن ندارد و یا این که به شدت دچار عطش شده است، احتمالا کودک دچار کم آبی است و به سرعت باید به مراکز درمانی رسانده شود. این کودکان معمولا بی حال هستند و تمایلی به بازی کردن ندارند و ممکن است بی قرار باشند.علاوه بر موارد بالا در صورت وجود تب و یا وجود خون در مدفوع، لازم است کودک به مراکز درمانی رسانده شود. نکته ای که خانواده ها به آن باید توجه داشته باشند، استفاده از داروهای ضداسهال و ضدتهوع است. این داروها فقط علایم اسهال و تهوع را برطرف می کنند و به دلیل عوارض جانبی که دارند، به هیچ وجه نباید در کودکان زیر ۵ سال از آن ها استفاده شود، هرگونه دارویی در این زمینه باید باتجویز و مشورت پزشک باشد تا عوارض سوئی را به دنبال نداشته باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:56  توسط علي حسيني  | 

استرس در کودکان

استرس در کودکان
چه وقت و چرا کودکان دچار استرس می شوند؟
بچه ها مدتها قبل از پا گذاشتن به دوران بزرگسالی فشار روانی را تجربه می کنند. برخی کودکان مجبورند با مشکلا تی چون کشمکش های خانوادگی، طلا ق، تغییرات دائمی مدرسه، همسایه ها، توافقات مراقبت از کودک، فشار گروه های هم سال و بعضی وقت ها حتی با خشونت در خانواده یا جامعه شان دست و پنجه نرم کنند.

تاثیر فشار روانی روی کودک بستگی به شخصیت، میزان پختگی و نوع سازگاری او دارد.
با این حال، تشخیص اینکه چه وقت بچه ها زیر بار فشارها خم می شوند همیشه ساده نیست. برای کودکان اغلب توضیح دقیق احساسشان سخت است. ممکن است به جای گفتن «من از پا افتاده ام» بگویند «معده ام درد می کند».
بعضی بچه ها وقتی تحت فشار روانی هستند گریه می کنند، پرخاشگر می شوند، گستاخ یا زودرنج می شوند. برخی دیگر ممکن است خوب رفتار کنند اما نگران، ترسو و وحشت زده بشوند.
به همان نسبت استرس می تواند بر سلا مت جسمی کودک تاثیر بگذارد، تنگی نفس (آسم)، تب یونجه، سردرد میگرنی و بیماری های معده مثل کولیت، سندرم روده تحریک پذیر و زخم گوارشی بیماری هایی هستند که در موقعیت های تنش زا وخیم تر می شوند.
گستاخ یا زودرنج می شوند. برخی دیگر ممکن است خوب رفتار کنند اما نگران، ترسو و وحشت زده بشوند.
● اما والدین چه کار می توانند انجام دهند؟
پدر و مادر می توانند به کودکانشان کمک کنند تاثیرات فشار روانی را در حداقل نگه دارند.
۱- والدین باید سطوح فشار روانی خودشان را کنترل کنند. در تحقیقی پیرامون خانواده هایی که حوادث تلخ و ناگواری مانند زمین لرزه یا جنگ را تجربه کرده اند، بهترین مبنای پیش بینی چگونگی سازگاری کودکان با مشکلا ت، نحوه سازگاری والدینشان است.
پدر و مادر باید به خصوص از زمانی که سطوح فشار روانی شان در روابط زناشویی تاثیر می گذارد آگاه باشند. دعواهای مکرر بین والدین برای کودکان اضطراب آور است.
۲- خطوط ارتباطی را باز بگذارید. کودکان وقتی با والدینشان ارتباط خوبی دارند احساس بهترین نسبت به خود پیدا می کنند.
۳- کودکانی که دوستان نزدیک ندارند، در مورد احساس فشار روانی ناشی از مشکلا ت در خطر هستند. والدین باید با برنامه ریزی، قرارهای بازی و سایر تفریحات، از روابط دوستانه کودکانشان حمایت کنند.
۴- والدین باید جدول زمانی برنامه روزانه را با توجه به خلق و خوی فرزندشان در ذهن خود پی ریزی کنند. اگرچه اغلب بچه ها در محیطی آشنا و کلیشه ای با امور روزمره ثابت و حد و مرزهای کاملا امن رشد می کنند اما میزان تحملشان در مقابل تحریک متفاوت است.
۵- مهم نیست جدول زمان بندی شده بچه ها چقدر شلوغ است، آنها در هر سنی به بازی و آرامش نیاز دارند. بچه ها از بازی برای شناخت دنیای اطراف، بررسی افکار و آرام کردن خودشان استفاده می کنند.

نویسنده : افسانه فنون

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:55  توسط علي حسيني  | 

پیشگیری از مسمومیتها

● توصیه های دارویی و پیشگیری از مسمومیتها در سفر
۱) چنانچه شما یا بستگانتان ، دارویی را به صورت مرتب مصرف می کنید ، مطمئن شوید دارو را به حد نیاز وتا پایان سفر در اختیار دارید . چرا که بسیاری از داروها مانند داروهای ضد تشنج داروهای بیماری های قلبی ، داروهای ضد افسردگی و اختلالات روانی ، داروهای ضد دیابت و چربی خون و برخی داروهای مسکن و همچنین آنتی بیوتیک ها باید مرتب مصرف شوند و قطع ناگهانی این داروها ، بیمار را دچار ناراحتی خواهد کرد .
۲) چنانچه ضمن حرکت اتومبیل ، قطار، کشتی یا هواپیما ، دچار سرگیجه و حالت تهوع می شوید ، بخاطر داشته باشید با مصرف ۱ یا ۲ قرص ۵۰ میلی گرمی دیمن هیدرینات ، نیم ساعت قبل از شروع سفر و تکرار قرص هر ۴ تا ۶ ساعت یکبار در طی سفر می توان عوارض ناشی از حرکت ، تهوع و سرگیجه را برطرف کرد . باید توجه داشت که در طول ۲۴ ساعت نباید بیش از ۸ قرص مصرف شود . در طی دوره مصرف دارو از رانندگی یا کار با ماشین آلات خطرناک خودداری نمایید.
۳) چنانچه به کشورهای عمارات متحده عربی ( دبی ، شارجه، ابوظبی ) سفر می کنید ، از همراه بردن داروهای آرام بخش مانند داروهای دیازپام ، اکزازپام ولورازپام و … و دارو های مسکن کدئین دار( مانند استامینوفن کدئین ) و ترکیبات روان گردان جدا اجتناب نمایید. بر اساس قوانین این کشور متهمین به حمل این داروها با مجازات سنگینی مواجه خواهند بود.
۴) جهت پیشگیری از گزش حشرات در محیط های گرم و مرطوب ، پشه بند و حشرکش های خانگی ویا پماد دافع حشرات همراه داشته باشید .
۵) همرا داشتن جعبه کمک های اولیه خصوصا در مورد خانواده هایی که فرزند خردسال دارند ، همچنین همراه داشتن شیر خشک شیر خوار ، داروهای بدون نسخه مانند شربت تب بر ، قطره و یا شربت مولتی ویتامین و دیگر داروهایی که کودک در حال مصرف می باشد در طی سفر ضروری است .
۶) نحوه نگهداری داروها را از دکتر داروساز ، هنگام تحویل گرفتن دارو از داروخانه بپرسید و هیچگاه داروهای خود را در شیشه اتومبیلی که زیر نور آفتاب پارک شده است و یا در شیشه عقب اتومبیل قرار ندهید داروهای پخچالی را در ظرفی مانند یخدان حمل نمایید.
● نحوه پیشگیری از بروز مسمومیت های دارویی ، شیمیایی و غذایی :
۱) کودکان ۱ تا ۶ ساله ، پر خطر ترین گروه سنی از نظر بروز مسمومیت هستند . داروهای خود را در مقابل چشم کودکان نخورید چرا که کودکان از رفتار بزرگسالان تقلید می کنند و ممکن است دور از چشم والدین دارو هایی را به دهان ببرند .
۲) بسیاری از داروها و محصولات خانگی مانند جوهر نمک، مواد شوینده و لک بر ، سموم حشره کش و جونده کش ( مانند مرگ موش ) تینر ، ضد یخ و بنزین و نفت می توانند در صورت بلعیده
شدن و تماس با پوست و چشم و یا در صورت تنفس ، سمی باشند .
۳) نام داروهای مصرفی و میزان مصرف آن را بخاطر بسپارید و یا یادداشت کنید تا دوز تکراری مصرف ننمایید .
۴) کیف دستی ، ساک دستی و کیسه های نایلونی را دور از دسترس کودکان قرار دهید ، ممکن است داخل آنها وسایلی باشد که توسط کودک بلعیده شود و یا کودک ضمن بازی آنها را روی سر خود کشیده و سبب خفگی وی شود .
۵) هنگام بازی کودک در فضای باز مراقب آنها باشید تا توسط گلها و گیاهان سمی ، مسموم نشوند . تماس پوست با برخی از این گیاهان و یا به دهان بردن آنها منجر به مسمومیت کودکان می شود .
۶) در سفر از خوردن گیلها و قارچهای خودرو اجتناب نمایید . زیرا تشخیص گیاهان و قارچهای سمی از انواع بی خطر بسیار مشکل است .
۷) هیچگاه گیاهان و قارچها را به دلیل مصرف آنها توسط جانوران ، غیر سمی تلقی نکنید .
۸) در هنگام مصرف دارو و یا استفاده از فرآورده های شیمیایی حتما در نور کافی برچسب روی بسته بندی را مطالعه نموده سپس مصرف نمایید .استفاده از داروها و مواد شیمییایی در تاریکی می توانند خطرناک باشند .
۹) در هنگام استفاده از مواد شیمیایی و فرآورده هآط شوینده و پاک کننده ، پنجره ها را باز کنید تا هوا بخوبی در محیط جریان داشته باشد . از اختلاط مواد شیمیایی مانند جوهر نمک و مواد سفید کننده جدا خودداری کنید بخار ها و گازهای ناشی از این اختلاط بسیار سمی و خفه کننده میباشد .
۱۰) همیشه پس از استفاده از مواد شیمیایی سریعا درب آن را ببندید . هیچ ظرف در بسته ای از دسترسی کودکان در امان نیست .
۱۱) درصورتیکه کودک شما مادهای غیر خوراکی را بلعید ، با مرکز اورژانس و یا مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم تماس بگیرید.
۱۲) محصولات شیمیایی و شوینده ، همیشه در ظرف اصلی آن نگهداری کنید هیچگاه این مواد را در ظرف مواد خوراکی ( مانند بطری نوشابه ) نگه داری نکنید . این عمل سبب خورده شدن اشتباهی این مواد توسط کودکان می شود .
۱۳) جهت کاهش احتمال بروز مسمومیت با گاز منواکسید کربن ( که بی رنگ و بی بو و شدیدا سمی است ) باید یک سیستم تهویه هوا در محیط باشد دائما از سلامت و استاندار بودن دستگاهها ی گرمازا و وسایل غذاپزی اطمینان حاصل نمایید.
۱۴) هیچگاه در داخل اتومبیل با موتور روشن در مدت هر چند کوتاه نخوابید این کار سبب بروز مسمومیت کشنده با منواکسید کربن خواهد شد .همچنین از روشن کردن گاز پیکنیکی در داخل چادر و یا اتومبیل و یا در محیط بسته دیگری به منظور تامین گرما ، جدا خودداری نمائید.
۱۵) چنانچه در محیط بسته و دارای بخاری نفتی یا گازی حالت تهویه سرگیجه یا خواب آلودگی داشتید . سریعا بقیه را در جریان بگذارید و اگر مشکوک به مسمومیت با منواکسید کربن هستید سریعا محیط را ترک کنید هر شخصی که با گاز منواکسید کربن در تماس بوده و دارای علائم ملایم تا متوسط است باید فورا توسط پزشک معاینه شود . نوزادان و افراد مسن زنان حامله افرادی که دارای علائم قلبی عروقی هستند چنانچه با این گاز در تماس باشند حتی در صورت نداشتن علامت حتما باید توسط پزشک معاینه شوند .
۱۶) غذاهای مسموم کننده ممکن است بو یا مزه ناخوشایندی نداشته باشند .با وجود اینکه اکثر مسمومیت های غذایی معمولا ظرف ۲۴ ساعت برطرف می شوند ، اما بعضی از آنها می توانند کشنده باشند .
۱۷) رعایت ایمنی غذایی مانع بروز مسمومیت غذایی می شود . ضمن سفر از حمل گوشت خام و تخم مرغ خام و فرآورده های لبنی با ماندگاری کوتاه خودداری نمایید، چرا که سریعا فاسد می شوند .
۱۸) از خرید قوطی های کنسرو دارای برآمدگی، فرورفتگی و هٔیا نشتی خودداری کنید و مطمئن شوید که درپوش آنها شکسته نشده باشد. اگر فرآورده ای ظاهر و یا بوی ناخوشایندی داشت به هیچ عنوان آن را نچشید .
۱۹ ) در طی سفر برای حمل مواد غذایی فاسد شدنی ، از یخدان مناسب استفاده کنید .
۲۰ ) هرگز غذاهای پخته شده را بیش از دو ساعت (اگر هوای اتاق گرم می باشد ، بیش از یک ساعت ) در دمای محیط رها نکنید . برای دوباره گرم کردن غذاها باقیمانده آنهارا تا ۷۴ درجه سانتی گرادگرما دهید وهمچنین غذاهایی را که بیش از سه روز باقیمانده اند را مصرف نکنید .
۲۱) همیشه قبل از آماده کردن و یا خوردن غذا دستهایتان را با صابون بشویید نوعی از اسهال میکروبی در طی سفر و به دلیل عدم رعایت بهداشت قابل انتقال است .
۲۲) بخاطر داشته باشید دستهایتان را بعد از استفاده از سرویس های بهداشتی ، برداشتن گوشت خانم ، سیگار کشیدن ، دست زدن به حیوانات و دست زدن به زباله ها حتما بشویید .
۲۳) علائم و نشانه های برخی از مسمومیت های غذایی با تاخیر ظاهر می شود . یعنی ممکن است ۱۲ تا ۲۴ ساعت بهد از مصرف غذای آلوده علائم در فرد مسموم بروز کند . علائم و نشانه های این مسمومیت ها شامل سردرد تب خستگی تهوع و استفراع اسهال آبکی شدید کم شدن آب بدن ضعف و شکم درد می باشد .
۲۴) بوتولیسم نوعی مسمومیت غذایی کشنده است که در اثر مصرف کشک غیر پاستوریزه غذاهای کنسروی که قبل از مصرف حرارت کافی به آنها نرسیده و یا سوسیس و کالباس خام و آلوده بروز می کند . علائم و نشانه های این مسمومیت با تاخیر ( بعد از ۱۲ تا ۲۴ ساعت) ظاهر می شود و شامل تاری دید ، دوبینی ، افتادگی پلک فوقانی ،عدم توانایی حرکتی ، اختلال تکلم ، لکنت زبان ، سختی بلع خشکی و درد گلو می باشد . مهترین اقدام درمانی در این مسمومیت تجویز سریع ضد سم ( Anti toxin) در مرکز درمانی می باشد . در صورت عدم درمان ممکن است فرد مسموم در اثر فلج تنفسی فوت کند .
۲۵) اگر در تهیه غذایی حرارت کمی بکار رفته باشد، ممکن است بوتولینیوم در آن ایجاد شود و سپس به هنگام مصرف مسمومیت ایجاد کند.
۲۶) در صورت وجود خون در مدفوع یا استفراغ ، تب یالا، از دست دادن مایعات بدن و یا در مواردیکه علائم بیش از یک روز طول بکشد باید حتما به پزشک مراجعه کرد . شدت نشانه ها و علائم مسمومیت غذایی با توجه به سن ووضعیت سلامتی بدن متفاوت می باشد این علائم در سالمندان و نوزادان می تواند خطرناک باشد دستور طلائی پیشگیری از مسمومیت غذایی پختن غذا و خوردن آن در همان روز است .
● اگر با موارد مسمومیت برخورد کردیم چه باید بکنیم ؟
۱) در مسمسومیتهای دارویی و شیمیایی باید بدانیم فرد مسموم چه نوع دارو ، چه مقدار از دارو ، چه موقع از روز و از په راهی دارو و سم را مصرف کرده ا ست .
۲) اگر بیمار هوشیار بود با مرکز اطلاع رسانی دارو ها و سموم تماس گرفته و در خصوص اقدامات بعدی سوال نماید .
۳) اگر فرد مسموم هوشیار نبود ویا مواد اسیدی و قلیایی و یا نفتی را بلعیده بود . از ایجاد استفراع در فرد مسموم خودداری کنید و سریعا مسموم را به نزدیک ترین مرکز درمانی منتقل نمایید .
۴) در مورد مسمومیت با گازها خصوصا گاز منو اکسید کربن باید سریعا فرد را به فضای باز ببریم و سپس به مرکز درمانی برسانیم .
۵) در صورت تماس پوست و چشم با مواد شیمیایی ویا سوزاننده ، موضع را فورا با آب فراوان بشوئید . و در اسرع وقت به پزشک مراجعه نمایید .
۶) در صورت تماس پوست یا چشم با مواد اسیدی یا قلیایی ، به هیچ وجه از مواد شیمیایی برای خنثی سازی آنها استفاده نکنید زیرا این کار سبب بدترشدن و تشدید عوارض می شود .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:54  توسط علي حسيني  | 

مسمـومیتـها و نحوه برخورد با آنها ( گوارشی،بوتولیسم ، تماسی، تزریقی،گاز گرفتگی حیوانات ،مار گزیدگی ،

مسمـومیتـها و نحوه برخورد با آنها

سـم
به ماده ای گفته می شود که پس از ورود مقادیر نسبتا کمی از آن به بدن ، باعث اختلال در عملکرد طبیعی بدن شده یا باعث تخریب بافتهای بدن و مرگ میگردد .
راههای ورود سم به بدن

 عبارتند از
۱-گوارشی : زمانی روی میدهد که سم از طریق دهان وارد شده و بوسیله دستگاه گوارش جذب شود .
۲-تنفسی : زمانی که سم از طریق دهان یا بینی وارد شده و بوسیله مخاط دستگاه تنفس جذب شود .
۳-تماسی : زمانی روی میدهد که سم از طریق تماس با پوست سالم واردشده و بوسیله دستگاه گردش خون انتشار یابد .
۴-ترزیقی : زمانی روی میدهد که سم از طریق پارگی در پوست وارد شده و بوسیله گردش خون در بدن انتشار یابد .
مسمومیتهای ترزیقی در نتیجه گزش حشرات ، مارگزیدگی یا ترزیق بوسیله سوزن روی می دهد .
مسمومیتهای گوارشی
مسمومیتهای گوارشی شایع ترین نوع مسمومیت هستند . این مسمومیت می تواند ناشی از مصرف غذای فاسد شده ، مصرف داروی اشتباه و یا زیاد از حد خوردن دارو به قصد خودکشی و … می باشد .
کودکان بیشتر از بزرگسالان در معرض خطر مسمومیت اتفاقی قرار میگیرند و مسمومیت در کودکان بعلت مصرف مواد شیمیایی خطرناک مانند نفت ، مواد پاک کننده ، دارو و … بیشتر است .
علائم کلی مسمومیت گوارشی
۱- دردهای شکمی                                                                       
 ۲  – تهوع – استفراغ
۳- استنشاق بوی ماده مصرف شده از دهان                           
  ۴- خواب آلودگی
 ۵- اختلال و ضعف تنفس و گردش خون                    
 ۶- بیهوش
و بعضی از علائم بستگی به ماده مصرف شده و نحوه تاثیر آن دارد . برای مثال استفاده از مواد مخدر کاهش و وقفه تنفس ، تنگی مردمک چشم و خشکی دهان را در پی دارد .
در حالیکه استفاده از داروهای محرک باعث هیجان, توهم, تعریق فراوان ، افزایش تنفس و ضربان قلب و تشنج می شود .
در مسمومیت با الکل به علت مصرف بیش از حد ، علائمی چون استشمام بوی الکل از تنفس بیمار ، تهوع و استفراغ, تنفس عمیق ، نبض پر درمراحل ابتدایی و تنفس کم عمق و نبض تند در مراحل پیشرفته دیده می شود و حتی بعلت تاثیر الکل در سیستم عصبی فرد ، تعادل رفتاری و شخصیتی و تفکر فرد از بین رفته و ممکن است به دیگران یا خود آسیب برساند .
در مسمومیت با اسید و قلیاها که بصورت تصادفی یا به قصد خودکشی استفاده میشوند ، وجود نواحی سوخته در اطراف صورت ، دهان و حلق ، استفراغ و اسهال خونی ، درد وسوزش شدید در مجرای گوارش و یا مشکلات تنفس و انسداد راه هوایی از علائم این مسمومیت است .
 اگر فرد مسموم هوشیار است,  از او پرسش کنید
۱-who  نام ، سن ، جنس فرد ؟
۲-what  نوع ماده سمی بلع شده ؟
۳-  how much مقدار مصرف شده چه میزان است ؟
۴-how  شرایط مسمومیت به چه صورت است ؟
۵-when  زمان اتفاق افتادن مسمومیت ؟
نکتـه
 اگر لبهای سوخته مشاهده شد ، احتمال مسمومیت با مواد سوزاننده می باشد که چندین جرعه آب سرد یا شیر به او بدهید .
در صورتی که لباسهای فرد مسموم  به وسیله مواد سوزاننده سوخته باشد .
اگر فرد مسموم بیهوش است ,او را ارزیابی کنید هر ۲ تا ۳ دقیقه تنفس و نبض او را بررسی کنید و ارجاع دهید .
اقدامات کلی در برخورد با مسمومیت گوارشی
در این نوع مسمومیت ها بعد از ارزیابی وضعیت فعالیت دستگاههای حیاتی ( تنفس وقلب ) ، اقدامات کلی سه مرحله است :
۱-تشخیص نوع سم
۲-رقیق کردن سم
۳-خارج کردن سم از معده
۴-تشخیص نوع سم : همانطور که قبلا هم اشاره شد در صورت هوشیار بودن مسموم سوالاتی پرسیده میشود و با بررسی محیط اطراف و علائم مشاهده شده نوع سم را تشخیص میدهد .
۵-رقیق کردن سم : با رقیق کردن سم میتوان از اثرات ناخواسته و سود بسیاری از سموم جلوگیری کرد . چند لیوان آب نمک ولرم باعث به تعویق انداختن جذب سم از معده میشود و در صورت موجود بودن شربت ایپکاک ipecac علاوه بر آب چند قاشق از این شربت میدهیم .
۶- خارج کردن سم از دستگاه گوارش: استفاده از محلول آب نمک ، یا آب به همراه چند قاشق شربت ایپکاک در مدت کوتاهی باعث ایجاد تهوع و استفراغ می گردد .
برای تسریع در دفع مواد از معده در حالیکه مصدوم در حالت نشسته است و سرش به سمت جلو و پایین است با تحریک انتهای گلو با انگشت ، وی را وادار به استفراغ می کنیم و سپس با آرام کردن مصدوم او را به نزدیکترین مرکزدرمانی ارجاع می دهیم . ۰۰
نکات مهـم
۱-از دادن آب نمک برای کودکان بپرهیزید ، زیرا این عمل بسیار خطرناک بوده و باعث مرگ در کودکان در اثر خفگی ناشی از استفراغ میشود .
۲-در صورتی که مسمومیت در اثر مصرف مواد اسیدی ، قلیایی ، فراورده های نفتی یا مواد سوزاننده یا مواد پاک کننده و شوینده ها باشد به هیچ عنوان عمل رقیق کردن و وادارکردن به استفراغ را انجام ندهید .
چون در صورت استفراغ این مواد ممکن است مری مجددا آسیب ببیند و یا با آسپیره شدن به داخل راه هوایی باعث آسیب مخاط ، تورم و انسداد راههایی هوایی گردد .
۳-در افراد بیهوش ، افرادی که تشنج کرده ، بیمارانی که سابقه ناراحتی قلبی دارند و زنان باردار عمل وادار کردن به استفراغ را نباید انجام دهید .
مسمومیت گوارش میکروبی
بوتولیسم 
تشخیص سریع این بیماری و مراقبت لازم آن موجب حفظ حیات فرد مسموم خواهد شد هر چند این نوع مسمومیت نادر است اما در ۶۰ درصد موارد به مرگ می انجامد .
این سم که از باکتری کلستریدیوم بوتولوئید ترشح می شود ، مانع از ارسال پیامهای عصبی از اعصاب محیطی به عضلات می گردد و به ضعف شدید ، فلج و مرگ
می انجامد . متاسفانه این سم هیچ طعم و مزه ای ندارد .
نشانه های بیماری معمولا تا ۲۴ ساعت پس از مصرف سم ظاهر نمی شود
و پس از آن نشانه ها و علائم زیر به ترتیب و بتدریج آغاز می گردند :
۱- خشکی دهان                 ۳- عدم تطابق در چشم و دو بینی 
 ۲- گلودرد                                   ۴- خستگی شدید
 ۵- اشکال در صحبت کردن و بلع          ۶- فلج عضلات تنفسی
 ۷- فلج                              ۸- از بین رفتن رفلکس های بدن
۹- محدودیت حرکات چشم                 ۱۰- اختلال شدید تنفسی
۱۱- مردمک های گشاد                                                      
منبع اصلی سم برتولیسم ، غذای کنسرو شده تاریخ گذشته است که قبل از مصرف خوب حرارت ندیده اند  . اما به تازگی مشاهده شده که ۲۴ درصد موارد گزارش شده ناشی از غذاهای رستورانی بوده اند .
اقدامات و کمک های اولیه
۱-وادار کردن به استفراغ
۲-دادن اکسیژن با فشار زیاد در صورت شک به فلج عضلات تنفسی
۳-دادن سفیده تخم مرغ
۴-رسانیدن بیمار به مرکز درمانی
۵-تجویز ضد سم توسط پزشک
 مسمومیت های تنفسی
سموم تنفسی موادی سمی هستند که از طریق مجاری تنفسی وارد شده و از ریه ها جذب بدن می شوند . بیشتر مسمومیت های تنفسی ناشی از دود آتش سوزی میباشد . سم به سرعت جذب بدن شده و معمولا عواقب خوبی ندارد .
منابع اصلی مسمومیتهای تنفسی عبارتند از :
۱-گازهای منو اکسید کربن co : گاز اصلی متصاعد شده از اگزوز اتومبیل وکرسی است ، در زنبورداری برای کشتن زنبور بکار می رود
۲-گازهای دی اکسیدکربن  : در صنعت ایجاد میشود و در عمق چاه وجود دارد . ۳- گاز کلر : در استخر ها بکار می رود .
۴-گاز آمونیاک : گازهای صنعتی
۵-گازهای بیهوشی ( اتر )
۶-گاز دی اکسید سولفور ( ( : در صنایع یخ سازی بکار میرود و در چاهها نیز وجود دارد .
 علائم و نشانه های عمومی مسمومیت تنفسی :
۱- سر درد شدید                      ۶-  اشک ریزش و سوختگی چشم
۲- تهوع و استفراغ                   ۷- سوختگی گلو و سینه و پوست صورت
۳- سرفه ، تنفس صدادار         ۸- سیانوز ( کبودی )
۴- تنگی نفس                            ۹- گیجی و منگی
۵- درد قفسه سینه                 ۱۰- اختلال در هوشیاری و بیهوشی
اقدامات و کمک های اولیه
- شل نمودن یقه و کمربند و باز نگه داشتن راه هوایی
- در مسمومیت های تنفسی ، باید فوراً اکسیژن ۱۰۰درصد داده شود ( با توجه به دستورالعمل استفاده از کپسول اکسیژن )
- انتقال سریع مصدوم به مرکز
 مسمومیت های تماسی
این نوع مسمومیت زمانی روی می دهد که ماده سمی از طریق پوست وارد بدن شود و از طریق دستگاه گردش خون در سراسر بدن توزیع گردد . حشره کشها و سموم
صنعتی دو نوع شایع از سمومی هستند که از طریق پوست قابل جذب می باشند
همچنین گیاهان بسیاری وجود دارند ( نظیر گزنه ، پیچک , سماق و غیره ) که در صورت تماس با پوست واکنشهای شدید حساسیتی ایجاد می کنند که این واکنشها می توانند در کل بدن نیزمنتشر شوند .
علائم و نشانه های عمومی مسمومیت های تماسی
۱- التهاب یا قرمزی پوست               ۶- گیجی و منگی
۲- سوختگی شیمیایی                        ۷- شوک
۳- بثورات جلدی                       ۸- تجمع آب در پوست و ظهور تاول
۴- خارش             ۹- سایر علائم و نشانه های عمومی مسمومیتها    
۵- تهوع و استفراغ
که این علائم و  نشانه ها در مسمومیت تماس گیاهی سه دسته هستند
۱-علائم خفیف : خارش خفیف
۲-علائم خفیف تا متوسط : خارش و قرمزی
۳-علائم متوسط : خارش ، قرمزی ، تورم
۴-علائم شدید : خارش ، قرمزی ، تاول و تورم
 اقدامات و کمکهای اولیه در مسمومیت تماسی
-شستشوی پوست با مقادیر زیاد آب حداقل به مدت ۲۰ دقیقه
-در حین شستشوی پوست ، لباس و یا جواهر آلات را در آورید
- شستشوی محل با آب و صابون
- انتقال مصدوم با مرکز درمانی
مسمومیت های تزریقی
پس از مسمومیت های گوارشی ، مسمومیتهای ترزیقی دومین عامل مسمومیتها به شمار می آیند .
چهار عامل عمده برای آن وجود دارد
۱- مسمومیت ترزیقی در اثر ترزیق دارو به بدن
۲- گاز گرفتگی حیوانات
۳- مار گزیدگی
۴- گزش حشرات
۱-  مسمومیت ترزیقی در اثر ترزیق دارو به بدن
ترزیق بعضی از داروها به طریق مختلف, خواه داخل وریدی  IV، داخل عضلانی ( IM ) ، زیر جلدی (SC) ، داخل جلدی (ID) , میتواند علائم و واکنشهای حساسیتی را ایجاد کند . همچنین برخی از افراد نیز به داروهای خاصی حساسیت دارند .
 نشانه ها و علائم اصلی به صورت شوک حساسیتی یا آنافیلاکتیک بروز می کند .
علائم و نشانه های عمده شوک آنافیلاکتیک در اثرترزیق داروها
۱-خارش در سراسر بدن
۲-تورم
۳-ضعف عمومی
۴-بیهوشی
۵-نبض و تنفس نا منظم
 اقدامات و کمک های اولیه در مسمومیت ترزیقی داروها
مانند کمک های اولیه شوک آنافیلاکتیک بوده که در فصل مربوطه توضیح داده شده است .
۲- گاز گرفتگی حیوانات   
گاز گرفتن حیوانات یا انسان باعث دریدگی پوست و عفونت بسیار شدید میشود . گاز گرفتگی حیوانات وحشی مثل روباه، گرگ ، سگ و راکون میتواند باعث انتقال ویروس هاری گردد و در صورت عدم رسیدگی و مراقبت پزشکی به مرگ می انجامد .
گاز گرفتگی انسان نیز باعث انتقال میکروبهای زیادی از دهان به پوست و همچنین انتقال کزاز می شود .
اقدامات
۱- در صورت در دسترس بودن دستکش یکبار مصرف بپوشید ، زخم را با دقت با صابون و آب گرم بشوئید تا خطر عفونت به حداقل برسد
۲- با سواپ گازدار ، آهسته آهسته خشک کنید و پانسمان چسب دار ( چسب زخم ) یا پوشش استریل کوچک زخم را بپوشانید .
۳- جهت انجام اقدامات بعدی او را به مرکز بهداشتی درمانی ارجاع فوری دهید و در صورت امکان تلفنی پزشک و کاردان مرکز را مطلع نمائید .
 نکتـه :در مورد سابقه واکسیناسیون کزاز سوال کنید .
مورد خاص :زخم عمقی
 در صورتی که زخم عمقی بود و خونریزی داشت ، با فشار مستقیم و بلند کردن قسمت آسیب دیده خونریزی را کنترل کنید. با یک بالشتک نرم یا پوشش استریل و باند, زخم را در جای خود محکم ببندید تا خونریزی کنترل شود و بعد شرایط ارجاع را فراهم آورید .
۳- مارگزیدگی
سالیانه در جهان حدود ۵۰۰۰۰ نفر به دلیل مار گزیدگی می میرند .
دو نوع مار اصلی سمی و غیر سمی وجود دارد ، که مارهای سمی در نقاط مرکزی و کویری ایران وجود دارد و بعضی از آنها بسیار خطرناک و سم آنها کشنده است .
مارهای سمی چند خصیصه زیر را دارند ( در صورت امکان سمی یا غیر سمی بودن مار تشخیص داده شود ) .
۱- سر مثلثی شکل یا سر مسطحی که از گردن پهن تر باشد .
۲- مردمکهای باریک دراز ( مثل چشم گربه )
۳- لکه رنگی حساس به حرارت بین چشم و سوراخ دهان
۴- طول کوتاهتر
۵- رنگهای متفاوت
مارهای سمی از دندانهای نیش خود برای ترزیق سم استفاده می کنند .
داخل این دندان مثل سر سوزن خالی بوده و مجرای داخل آن به کیسه زهر راه دارد . هر چند هفته یکبار این دو دندان می افتند و به وسیله دندان جدیدی جایگزین می گردد .
کیسه زهر که در سر مار و پشت گوش داخلی قرار دارد با انقباض و فشار وارد آمده دراثر گزش ، فشرده شده و زهر از طریق مجرای داخل دندان نیش به داخل بدن مصدوم ترزیق می شود .
علائم و نشانه های مار گزیدگی  (با توجه به گونه مارها )
- یک جفت علامت سوراخ شدگی
- درد ، قرمزی و تورم شدید در محل نیش
- تهوع و استفراغ
- اختلال بینایی
- افزایش بزاق و عرق کردن
- تنفس سخت که در موارد شدید ممکن است تنفس متوقف شود
اقدامات و کمک های اولیه در مار گزیدگی 
۱- بیمار را آرام کنید و کمک کنید تا دراز بکشد .
۲- محل گزیدگی را با آب و صابون با ملایمت شستشو دهید وبا سوپ های تمیز آهسته آهسته خشک کنید .         
۳-استفاده از باند محدود کننده در ۳ سانتی متری بالای محل گزش الزامی است و با استفاده از باند مثلثی ناحیه آسیب دیده را بیحرکت کنید .             
نکتـه
هرگز از تورنیکه یا گارو برای بستن زخم استفاده نکنید ، چون سرخرگها نیز بسته می شوند و بافتهای دورتر از محل گزش آسیب خواهند دید .
باند محدود کننده
 باندی است پهن که به حدی سفت بسته می شود که یک مداد یا انگشت بتواند به زیر آن رفته و موجب بستن سیاهرگها شود . چون سیاهرگها خون را به قلب برده و از آنجا سم در تمام بدن انتشار می یابد .
تنها درمان موثر مارگزیدگی ، تجویز ضد سم آن در بیمارستا ن است.
در مارگزیدگی می توان از روشهای بستن باند محدود کننده , نیشتر زدن و ساکشن
 (مکش سم) استفاده کرد مشروط بر اینکه از زمان مارگزیدگی بیش از یک ساعت نگذشته باشد و این عمل مکش سم بیش از ۳۰ دقیقه به طول نیانجامد .
خط برش در حین نیشتر زدن باید به صورت عرضی ( نه ضربدری ) و بر روی محل ترزیق سم باشد .                                                   
عمق نیشتر نیز بایست با اندازه ثلث فاصله بین دو نیش مار باشد .
چون عموماً ضد سم در دسترس نیست ، ترزیق این نفرین یک هزارم به مصدوم توصیه می شود .
۴) گزش حشرات: بیشترین گونه جانوری دنیا حشرات هستند و به همین ترتیب تعداد حشراتی که انسان را می گزند ، محدود نیست .
از جمله مهمترین این حشرات میتوان از زنبور عسل ، زنبور قرمز ، زنبور درشت ، مورچه آتشین ، عنکبوت و عقرب نام برد . برخلاف مارگزیدگی در گزش حشرات محل گزش تنها یک نقطه می باشد .
 
نشانه ها و علائم گزش زنبور عسل ، زنبور قرمز ، زنبور درشت ، و مورچه آتشین :
۱-  درد ناگهانی             ۶- خس خس سینه
۲-  قرمزی                             ۷- تغییر رنگ پوست
۳-  خارش                         ۸- اشکال تنفس
۴-  کهیر                                ۹- بیهوش
۵-       تورم                          ۱۰- شوک آنافیلاکتیک
تنها عنکبوتی که قادر به گزش است ، بیوه سیاه ماده نام دارد . این حشره با بدن سیاه دارای یک لکه قرمز یا زرد رنگی روی شکمش می باشد .
نشانه ها و علائم گزش عنکبوت سیاه  بیوه
۱-احساس درد شدید که محل آن گنگ می باشد .
۲- دو محل قرمز رنگ گزش کوچک و بسیار نزدیک هم
۳-سفتی و گرفتگی عضلات خصوصاً در صورت گزش شکم یا پشت مصدوم
۴-سردرد ، لرز ، تب ، تعریق شدید ، تهوع و استفراغ .
 اقدامات و کمک های اولیه
۱-ABC بررسی کرده و اقدام لازم را بعمل آورید .
۲-در صورت بروز شوک را درمان کنید .
۳-محل را با کیسه آب یخ سرد نمائید . ( مراقب یخ زدگی پوست باشید . )
۴-نیش حشره که در پوست جا مانده را با انبرک نوک تیز خارج کنید .
۵-از پماد کالامین استفاده کنید و در صورت بروز علائم شدید شوک آنافیلاکتیک ، مصدوم را منتقل نمائید .
عقرب
بیشتر عقربهای سمی ایران در مناطق نزدیک کویر نظیر کاشان زندگی می کنند . شدت گزیدگی بسته به میزان سم تزریق شده دارد . بیش از ۹۰ درصد گزش عقرب در دست روی می دهد و کودکان بیشترین افراد در معرض عقرب زدگی هستند .
نشانه ها و علا ئم عقرب زدگی
۱- درد سوزاننده محل گزیدگی                 ۶- بیقراری و اضطراب
۲- تورم در حالت پیشرفت                       ۷- آبریزش از دهان
۳- تغییر رنگ محل گزش                        ۸- اختلال هوشیاری
۴- تهوع و استفراغ                            ۹- بی اختیاری ادرار و مدفوع
۵- بی حسی و گزگز انگشتان                   ۱۰- تشنج
اقدامات و کمک های اولیه
۱- مصدوم را به پشت بخوابانید و تا سه سانتی متر بالای محل گزش را با باند محدود کننده ببندید .
۲- محل را با کیسه آب یخ سرد کنید . هرگز یخ را روی پوست قرار ندهید .
۳- در صورت بروز شوک را درمان کنید .
۴- مصدوم را ارجاع دهید .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:53  توسط علي حسيني  | 

از مصرف بی رویه داروهای مسکن خودداری کنید

انجمن متخصصان مغز و اعصاب امریکا اعلام کرد مصرف بیش از اندازه و بی رویه داروهای مسکن که برای درمان بیماری میگرن استفاده می شود، موجب عود و بدتر شدن این بیماری می شود.

 نتایج این تحقیقات نشان داده است تعدادی از افرادی که از داروهای مخدر مانند کدئین برای سردرد استفاده کردند، دچار میگرن های مزمن شده اند.

 بیماری میگرن سردرد نبض دار است که می تواند با حساسیت چشم به نور، تهوع و استفراغ همراه شود. این بیماری صدها میلیون نفر را در سراسر جهان گرفتار کرده و گاهی می تواند ساعت ها یا حتی روزها نیز ادامه داشته باشد.

سابقه خانوادگی نیز در بیماری میگرن اثر دارد.

 متخصصان اعصاب توصیه می کنند مبتلایان به میگرن از استفاده بیش از حد داروهای مسکن خودداری کنند.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 8:43  توسط علي حسيني  | 

بیایید خدا را شکر کنیم به خاطر نعمت هایی که داریم و از آن بی خبریم :

اگر جمعیت زمین صد نفر باشد, با نسبت هایی که امروز وجود دارد خواهیم داشت :
- از هر صد نفر  ۵۷ نفر آسیایی , ۲۱ نفر اروپایی , ۸ نفر افریقایی و ۶ نفر امریکایی (جنوبی و شمالی)
- از هر صد نفر  ۵۲ زن و ۴۸ مرد 
- از هر صد نفر ۳۰ نفر سفید پوستند و ۷۰ نفر رنگین پوست
- از هر صد نفر ۳۰ نفر مسیحی و ۷۰ نفر غیرمسیحی
- از هر صد نفر ۶ نفر (و یا ۵۹% ) کل ثروت دنیا را دارند که از امریکای شمالی هستند
- از هر صد نفر ۸۰ نفر در فقر زندگی می کنند
- از هر صد نفر ۵۰ نفر از سوء تغذیه خواهند مرد
- از هر صد نفر ۷۰ نفر می توانند بخوانند
- از هر صد نفر فقط یک نفر تحصیلات عالی دارد
- از هر صد نفرفقط یک نفر کامپیوتر دارد
اگر شما هرگز مرگ خویشاوندی را در جنگ ندیده اید و اگر هرگز برده نبوده اید بدانید که از ۵۰۰ میلیون نفر خوشبخت ترید زیرا آنها دیده اند .


اگر خوراکتان را در یخچال نگه میدارید و پوشاکتان را در کمد ,اگر سقفی بالای سر دارید و جایی برای خواب , بدانید  از ۵۷% کل جمعیت دنیا ثروتمندترید زیرا از هر ۱۰۰ نفر ۵۷ نفر این امکانات را ندارند .

** پس قدر خود را بدانید . و حداقل کمی شکرگذارخدا  باشیم .
اگر امروز که بیدار شدید  بیشتر احساس سلامت کردید  تا مریضی ، شما خوشبخت تر از یک میلیون نفری هستید که تا آخر این هفته بیشتر زنده نیستند.
اگر هیچ وقت خطر جنگ را تجربه نکرده ای و تنهایی زندان را حس نکرده ای ، در شمار ۵۰۰ میلیون نفر آدم خوشبخت دنیا هستی .
اگر می توانی در یک جلسه مذهبی شرکت کنی بدون اینکه اذیت و آزار، دستگیری ، شکنجه و وحشت از مرگ داشته باشی خوشبخت تر از سه میلیون نفر در جهان هستی.که با ترس و لرز و بیم از مرگ در مراسم مذهبی شرکت می کنند.


اگر در جیب یا کیف خود پول داری و می توانی گاهی کمی پول خرج کنی ، جزو ۸ درصد آدمهای پولدار دنیایی.
اگر پدر و مادرت هنوز زنده اند و هنوز با هم زندگی می کنند . تو واقعا در نعمت بسر می بری قدر خانواده خود را بدان .
اگر سرت را بالا می گیری و لبخند می زنی و احساس خوبی داری ، تو خوشبختی ، چون خیلی ها می توانند این کار را بکنند ، ولی اکثرا نمی کنند.
اگر امروز و دیروز دعا کردی ، واقعا خوشبختی ، چون اعتقاد داری که خدا صدای ما را می شنود و به ما جواب می دهد.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم دی 1388ساعت 14:6  توسط علي حسيني  | 

آشنایی با اقدامات اولیه در شکستگی ها

اصولاً در فصل زمستان میزان سوانح و حوادث منجر به شکستگی و دررفتگی اندام ها از سایر فصول بیشتر است اما در اسفند ماه به دلیل رسم دیرینه خانه تکانی در بین ما ایرانیان این گونه حوادث بیشتر دیده می شود . به همین دلیل بر آن شدیم تا نکاتی چند در مورد تظاهرات بالینی در شکستگی ها را متذکر شویم .

تقریباً همیشه می توان حضور یک شکستگی را فقط با یک شرح حال خوب و یافته های بالینی مربوطه دریافت ، ولی رادیوگرافی بمنظور تعیین دقیق ماهیت شکستگی ضروری می باشد .

در وضعیتی که بیمار بعد از آسیب وارده قادر به ایستادن و راه رفتن نمی باشد و یا توانائی حرکت عضو آسیب دیده را ندارد ، همواره باید به یک شکستگی مشکوک شد . حضور فوری بدفرمی در استخوان یک عضو ، واضحاً مشخص کننده شکستگی می باشد تاریخچه ای از وجود یک کبودی ، یک یا چند روز پس از سانحه نیز می تواند شکستگی را مطرح کند . ولی در بسیاری از موارد ، تاریخچه شواهد مشخصی را برای افتراق بین یک شکستگی و یک کشیدگی ساده یا کوفتگی بدست نمی دهد .

اگر چه در اکثر شکستگی ها تاریخچه مشخص از یک آسیب وجود دارد ولی باید به خاطر داشت که در موارد شکستگی ناشی از خستگی و شکستگی مرضی ( پاتولوژیک ) ، ممکن است وقوع درد و عدم توانائی بطور خودبخودی و بدون هر گونه عامل آسیب زا ایجاد شود .

احتیاط : از آنجائیکه بعضی اوقات بیمار قادر به حرکت اندام آسیب دیده و دردناک خود می باشد ممکن است اشتباهاً پزشک تصور کند که شکستگی وجود ندارد . ولی باید توجه داشت که در موارد خاص علیرغم وجود شکستگی ، عملکرد معقول عضو حفظ می شود .

انواع خاصی از شکستگی که ممکن است بدین طریق از چشم مخفی بمانند شامل این موارد می باشد : شکستگی های ناشی از خستگی ، شکستگی های استخوانهای کوچک خصوصاً در مچ دست ، شکستگی های ترکه ای کوچک در کودکان

علائمی که شک به شکستگی را برمی انگیزاند شامل : بدفرمی قابل لمس یا مشاهده تورم موضعی ، کبودی قابل مشاهده ،‌حساسیت شدید موضعی بر روی استخوان ، اختلال شدید عملکرد

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم دی 1388ساعت 14:6  توسط علي حسيني  |